12 juni 2026 - door Tina Rubbrecht
Op 1 juli neemt Ierland het EU-Raadsvoorzitterschap over van Cyprus voor een periode van zes maanden. Op 10 juni stelde de Ierse premier Micheál Martin het Ierse programma voor. Onder het motto "Strength with Unity" wil Ierland werken aan een competitiever Europa, de bescherming van de fundamentele waarden van de Unie en de veiligheid van Europese burgers.
Het Ierse voorzitterschap schuift een aantal horizontale prioriteiten naar voren, zoals blijvende steun aan Oekraïne, verdere EU-uitbreiding en een sterkere internationale rol voor de EU. Een van de belangrijkste dossiers wordt de onderhandelingen over het volgende meerjarig financieel kader (MFK) 2028-2034. Ierland wil zo snel mogelijk een akkoord bereiken over een Europese begroting die zowel toekomstige uitdagingen aanpakt als bestaande kernbeleidsdomeinen, zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het cohesiebeleid, blijft ondersteunen.
Benieuwd naar de Ierse ambities en accenten? Lees dan zeker verder.
Als voorzitter van de Raad zal Ierland niet alleen de Europese beleidsagenda mee aansturen, maar ook optreden als een betrouwbare bemiddelaar tussen de lidstaten. Het land moet onderhandelingen vooruithelpen, compromissen smeden en dossiers tot een goed einde brengen. Met zijn voorzitterschap geeft Ierland bovendien de aftrap van een nieuw voorzitterschapstrio, samen met Litouwen en Griekenland in 2027.
Ierland zegt dat de huidige mondiale context instabiel en bijzonder uitdagend is. Hoewel Europa veel externe factoren niet zelf in de hand heeft, kan het op cruciale domeinen wel doelgericht en daadkrachtig optreden. Daarom focust Ierland op deze 3 topprioriteiten:
Competitiviteit
Europese waarden
Veiligheid
Om onze economische toekomst veilig te stellen, moet Europa dringend werk maken van een sterkere concurrentiekracht en hogere productiviteit. De “One Europe, One Market”-roadmap, die gezamenlijk werd goedgekeurd door de Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement, vormt daarvoor een duidelijke leidraad. Voor Ierland is de uitvoering van deze roadmap een van de belangrijkste prioriteiten waarvoor het in 2026 snel vooruitgang wil boeken.
Om de ambitieuze doelstellingen en urgente deadlines van de roadmap te halen, rekent Ierland op een nauwe samenwerking tussen de lidstaten en de Europese instellingen. De werkzaamheden zullen steunen op de vijf strategische pijlers uit de “One Europe, One Market”-roadmap.
Ierland wil onnodige administratieve lasten verminderen door prioriteit te geven aan de verschillende Omnibuspakketten.
Daarnaast wil het voorzitterschap een slimmer en coherenter regelgevend kader uitbouwen dat investeringen in strategische infrastructuur, betaalbare en duurzame energie en betaalbare huisvesting ondersteunt.
De interne markt is de motor van onze Europese economie en welvaart. Het voorzitterschap wil bestaande barrières wegwerken, administratieve lasten verminderen, interne handel stimuleren, de digitale transformatie versnellen en een gelijk speelveld creëren voor onze Europese bedrijven.
Ook wil Ierland het voor bedrijven eenvoudiger maken om over de grenzen heen te ondernemen en verder te groeien, onder meer via het initiatief “EU Inc.”. Voor de Industrial Accelerator Act streeft Ierland naar een akkoord tussen de Europese instellingen tegen het einde van dit jaar. Daarnaast wil het vaart zetten achter de spaar- en investeringsunie. Die moet Europees spaargeld beter mobiliseren voor investeringen in de Europese economie.
Een ambitieus handelsbeleid vormt een derde speerpunt. Ierland wil de handelsrelaties met betrouwbare partners versterken en de Europese exportmarkten verder diversifiëren.
Tegelijk wil het de economische weerbaarheid van de EU vergroten. Daarbij ligt de focus op veiligere en veerkrachtige toeleveringsketens.
Het Ierse voorzitterschap de energiecrisis aanpakken en onze energievoorziening veiligstellen.
Belangrijke dossiers zijn o.a. de verdere uitbouw van duurzame, betaalbare en betrouwbare energiesystemen, de afronding van het Europese Netwerkpakket (European Grids Package) en de voorbereiding van het toekomstige Energy Security Package.
Verder wil Ierland investeren in de bescherming van kritieke energie-infrastructuur, de overgang naar schone energie versnellen en onze afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen afbouwen.
Ierland wil de Europese capaciteit op het vlak van cloudtechnologie, artificiële intelligentie (AI) en halfgeleiders versterken (Chips Act 2). Ook verantwoord digitaal bestuur staat hoog op de agenda. Daarom organiseert het een AI-top die overheden en stakeholders samenbrengt. De focus ligt op de kansen van AI en digitalisering en voldoende ondersteuning voor burgers om mee te evolueren in een digitale samenleving.
Ierland zal werk maken van betere digitale connectiviteit, onder meer via investeringen in onderzeese telecomverbindingen en de bescherming van onderzeese kabelinfrastructuur.
Naast deze vijf pijlers wil het voorzitterschap ook inzetten op een competitieve en duurzame landbouw- en visserijsector, een innovatievriendelijk regelgevend kader en meer onderwijsmobiliteit via het programma Erasmus+. Ook strategische en opkomende sectoren zoals artificiële intelligentie, halfgeleiders, biotechnologie en andere nieuwe technologieën krijgen extra aandacht.
Volgens het voorzitterschap zijn gezonde samenlevingen een voorwaarde voor economische groei en concurrentiekracht. Daarom zet het in op nieuwe Europese wetgeving rond biotechnologie en medische hulpmiddelen om innovatie, veerkracht en concurrentievermogen in deze sector te versterken.
De Europese Unie is gebouwd op gedeelde waarden zoals menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en mensenrechten. Deze waarden vormen het fundament van de Europese samenwerking. Volgens Ierland maken ze Europa niet alleen tot een aantrekkelijke plek om te wonen en te werken, maar versterken ze ook de veiligheid en concurrentiekracht van de Unie. In een steeds complexere geopolitieke context wil het voorzitterschap deze waarden niet alleen beschermen binnen de EU, maar ook actief uitdragen op internationaal niveau.
Belangrijke accenten zijn:
verdere politieke, militaire en financiële steun aan Oekraïne. Ook bijkomende sancties tegen Rusland en inspanningen voor een rechtvaardige en duurzame vrede blijven prioriteiten.
versterking van de multilaterale samenwerking en de internationale rechtsorde (steun aan VN).
Inzet voor vrede in het Midden-Oosten: Israël en Palestina, met blijvende steun voor de tweestatenoplossing. Ook de humanitaire situatie in Gaza, de Westelijke Jordaanoever, Libanon en Syrië krijgt aandacht.
Toekomst van ontwikkelingssamenwerking: strategisch debat voeren over ontwikkelingssamenwerking, armoedebestrijding en voedselzekerheid, met bijzondere aandacht voor Afrika.
Voortgang van de EU-uitbreiding: Ierland beschouwt uitbreiding als een investering in vrede, stabiliteit en welvaart. Het wil de toetredingsonderhandelingen met Montenegro afronden en verdere vooruitgang boeken met Albanië, Moldavië en Oekraïne.
Versterking van democratie en rechtsstaat via initiatieven zoals het Europese democratieschild en de EU-strategie voor het maatschappelijk middenveld.
Samenwerking versterken om desinformatie, online criminaliteit en digitale dreigingen aan te pakken. Ook de uitvoering van de Digital Services Act (DSA) krijgt bijzondere aandacht.
Meer online veiligheid voor kinderen via leeftijdsverificatie, een debat over een digitale meerderjarigheidsleeftijd en strengere maatregelen tegen online seksueel misbruik van kinderen.
De Europese agenda rond gelijke kansen, non-discriminatie, inclusie en de bescherming van minderheden verder uitrollen, met bijzondere aandacht voor personen met een handicap.
Sterkere sociale dimensie: inzetten op kwalitatieve jobs, moderne arbeidsmarkten, sociale cohesie en een grotere maatschappelijke weerbaarheid.
Preventie en gezondheidsinnovatie moeten bijdragen aan een gezondere bevolking en een sterker Europees concurrentievermogen.
Promotie van cultuur en sport als bindende elementen van de Europese samenleving.
De oorlog in Oekraïne, de conflicten in het Midden-Oosten en de opkomst van nieuwe (hybride) dreigingen zetten veiligheid hoog op de Europese agenda. Het Ierse voorzitterschap wil bijdragen aan een sterker en weerbaarder Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Het voorzitterschap legt daarbij de nadruk op:
Blijvende steun aan Oekraïne.
Uitwerking van een nieuwe Europese veiligheidsstrategie (juli 2026 TBC)
Uitvoering van het defensiewitboek en de bijhorende routekaart voor Defensieparaatheid 2030.
Versterking van de Europese defensiecapaciteit: samenwerking rond defensieaankopen stimuleren, kritieke capaciteitstekorten aanpakken en de weerbaarheid tegen hybride dreigingen vergroten.
Vooruitgang boeken met de toekomstige herziening van de richtlijn rond defensie- en veiligheidsopdrachten.
Vooruitgang boeken rond militaire mobiliteit, maritieme veiligheid, havens en de bescherming van kritieke infrastructuur.
Meer cyberveiligheid en terrorismebestrijding.
Nauwere samenwerking met internationale partners: zowel met gelijkgezinde partnerlanden als internationale organisaties zoals de UN, OSCE en NATO.
Versterking van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (CSDP) zodat de EU beter kan inspelen op internationale crises.
Brede benadering van veiligheid: naast defensie, ook inzetten op milieuveiligheid, economische veiligheid, gezondheidsveiligheid en voedselzekerheid. Daarbij blijft klimaat- en biodiversiteitsbeleid een belangrijke prioriteit.
Sterkere grensoverschrijdende samenwerking rond zware en georganiseerde criminaliteit, mensensmokkel en illegale vuurwapenhandel.
Volledige implementatie van het Europese Migratie- en Asielpact en vooruitgang boeken met maatregelen rond terugkeerbeleid en de digitalisering van terugkeerprocedures.
Het belooft dus een druk najaar te worden met Ierland aan het roer van de EU. VLEVA houdt je op de hoogte van de belangrijkste beleidsontwikkelingen met impact op Vlaanderen.
Op de website van het Iers EU-voorzitterschap vind je meer info over het programma, de verschillende ministerraden per thema en alle evenementen.
