12 mei 2026 - door Hazel Tyssen
Op 6 mei stelde de Europese Commissie een ambitieus sociaal pakket voor. Daarmee wil ze armoede terugdringen en inclusie versterken in de hele EU. Het pakket bundelt vier grote initiatieven:
🔹 de eerste Europese strategie voor armoedebestrijding, met o.a.
🔸 de versterking van de Europese kindergarantie
🔸 een Raadsaanbeveling rond de aanpak van woninguitsluiting
🔹 de versterking van de strategie voor de rechten van personen met een handicap
VLEVA zet hieronder de belangrijkste acties per onderdeel op een rij.
Eén op de vijf Europeanen leeft vandaag in armoede of sociale uitsluiting. Deze realiteit staat haaks op de ambities van de Europese pijler van sociale rechten, die het fundament vormt voor een socialer en inclusiever Europa.
Met haar allereerste Europese strategie voor armoedebestrijding wil de Commissie de vicieuze cirkel van armoede doorbreken en bijdragen aan de EU-doelstelling om armoede tegen 2030 sterk terug te dringen en tegen 2050 uit te bannen.
Daarvoor ontwikkelt de Commissie drie krachtige actiedomeinen, met actieve inclusie als kern: ondersteuning naar kwaliteitsvolle jobs voor wie kan werken, en tegelijk de garantie van toegang tot essentiële diensten en goederen én een toereikend inkomensvangnet.
👉 Op elk domein zet de EU concrete acties uit, binnen haar bevoegdheden.
→ Elke generatie vraagt een gerichte aanpak tegen armoede, maar een geïntegreerde benadering is essentieel. Investeren in kinderen voorkomt armoede op latere leeftijd, ondersteuning van de actieve bevolking versterkt de sociale mobiliteit, en door de demografische vergrijzing wordt gerichte ondersteuning van ouderen steeds belangrijker.
De Commissie ondersteunt dit met onder meer:
een mededeling over het versterken van de Europese kindergarantie - gepubliceerd op 6 mei 2026 (hieronder uitgewerkt)
consultatie van sociale partners over de activering en gelijke kansen op de arbeidsmarkt - 2026
een aanbeveling rond de preventie en aanpak van armoede onder werkenden - 2027
een verslag over de handhaving van de richtlijn minimumlonen en uitwisseling van goede praktijken - 2026
een overzicht van goede praktijken rond niet-opname van sociale rechten en inkomenssteun - 2027
een uitwisseling op hoog niveau over waardig ouder worden, met aandacht voor pensioenen, langer werken en sociale bescherming - 2027
→ Armoede aanpakken vraagt ook aandacht voor structurele barrières zoals discriminatie, stigma en de betaalbaarheid van basisbehoeften zoals voedsel, energie en huisvesting. Toegang tot kwaliteitsvolle diensten is daarbij essentieel.
De Commissie zet in op:
een voorstel voor een Raadsaanbeveling inzake woninguitsluiting - gepubliceerd op 6 mei 2026 (hieronder uitgewerkt)
actualisering van het vrijwillig kwaliteitskader voor sociale diensten van het Comité voor Sociale Bescherming - tbc
een update van het verslag uit 2023 over toegang tot essentiële diensten - 2027
een herziening van de aanbeveling uit 2023 inzake energiearmoede - 2026
een voorstel voor een Raadsaanbeveling over geïntegreerde toegang tot sociale en publieke diensten - 2027
maatregelen om discriminatie en stigmatisering tegen te gaan - lopend
→ Een doeltreffende armoedebestrijding vereist een sterk bestuurskader, samenwerking en gerichte investeringen. Lidstaten worden aangemoedigd om robuuste beleidskaders te ontwikkelen.
De Commissie ondersteunt dit met:
principes voor effectief armoedebeleid en nationale coördinatie - gepubliceerd op 6 mei 2026
een samenwerkingsovereenkomst met het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s - 2026
de oprichting van een EU-coalitie tegen armoede met private en filantropische partners - 2026
versterkte samenwerking met multilaterale investeringsbanken - lopend
de lancering van een EU Social Inclusion Award voor innovatieve lokale oplossingen - 2027
een gestructureerde dialoog met personen in armoede - 2027
de ontwikkeling van nieuwe armoede-indicatoren voor betere monitoring - 2028
stresstests voor sociale zekerheidsstelsels om veerkracht te versterken - tbc
🖇 Lees hier de volledige communicatie over de strategie!
Kinderen lopen een bijzonder hoog risico op armoede of sociale uitsluiting: bijna één op vier kinderen in de EU is getroffen. Armoede op jonge leeftijd verhoogt bovendien sterk het risico op blijvende armoede later in het leven.
Zoals aangekondigd in de EU-strategie voor armoedebestrijding, wil de Commissie deze cyclus doorbreken via een versterkte Europese kindergarantie. Dit is het belangrijkste EU-instrument om kinderen in nood te ondersteunen via gratis en effectieve toegang tot essentiële diensten zoals voorschools onderwijs en kinderopvang, gezondheidszorg en schoolmaaltijden.
Het initiatief werd niet alleen aangekondigd, maar ook onmiddellijk gepubliceerd in een mededeling van de Commissie.
De Commissie focust op drie pijlers:
→ Betere toegang van ouders tot kwaliteitsvolle jobs, kinderopvang en efficiëntere kinderbijslagen.
Start van de eerste consultatiefase van de Europese sociale partners over mogelijke EU-maatregelen om mensen buiten de arbeidsmarkt te activeren, onder meer via betere toegang tot kinderopvang - 2026
Aanbeveling van de Commissie voor efficiëntere systemen voor kindergerelateerde uitkeringen - 2027
→ Toegang voor alle kwetsbare kinderen tot de diensten die ze nodig hebben om hun kansen ten volle te benutten, en hen beschermen tegen toenemende risico’s.
Horizon-oproep voor innovatieve oplossingen in voorschools onderwijs en opvang (ECEC) - 2026
Richtsnoeren voor curricula en pedagogische methodes - 2026
ESF+-oproep voor projecten die cultuur en sport inzetten voor sociale inclusie - 2027
Toolkit met UNICEF voor de bevordering van gezondheid en mentaal welzijn van kinderen en jongeren - 2027ja
Ontwikkeling van mentorprogramma’s in het kader van de Teachers’ Agenda - 2026
Richtsnoeren voor de sociale inclusie van Romakinderen - 2027
Proefproject en digitaal kader voor de Europese Child Guarantee Card om de toegang tot diensten en een coherente ondersteuning voor kwetsbare kinderen te vergemakkelijken - 2027
Toolkit om kwetsbare kinderen beter te begeleiden naar volwassenheid, via een sterkere koppeling tussen de Europese kindergarantie en de jongerengarantie - 2027
Passende financiering voor impact
Ondersteuning van de Coalition Against Poverty om investeringen van private en filantropische spelers voor kinderen in armoederisico te mobiliseren - start in 2026
Overzicht van goede praktijken om investeringen van nationale en lokale overheden in kinderen te ondersteunen - 2027
Sterkere nationale governancekaders
ESF+-oproep voor het versterken van nationale governancekaders van de Europese kindergarantie en ondersteuning van Roma-NEET’s bij toegang tot de arbeidsmarkt - 2026
Samenwerkingsakkoord met het Europees Economisch en Sociaal Comité en gezamenlijk actieplan met het Comité van de Regio’s rond de strijd tegen kinderarmoede - 2026
Eerste editie van de EU Social Inclusion Award voor kinderen en jongeren uit kansarme buurten - start in 2027
🖇 De volledige mededeling vind je hier!
Aangekondigd in zowel de EU-strategie voor armoedebestrijding, als in het Europees plan voor betaalbare huisvesting, is de Raadsaanbeveling om dakloosheid te voorkomen en de toegang tot veilige en betaalbare huisvesting te versterken. Het ontwerp werd op 6 mei 2026 mee gepubliceerd.
Lidstaten worden opgeroepen om samen met lokale en regionale overheden geïntegreerde, preventieve strategieën uit te werken met duidelijke doelstellingen rond noodopvang en stabiele huisvesting.
Deze strategieën moeten inzetten op:
🔹 Identificatie van kwetsbare personen
Betere data en samenwerking tussen diensten moeten leiden tot vroegtijdige detectie van woonrisico’s en snellere, preventieve ondersteuning via waarschuwingssystemen.
🔹 Preventie van woninguitsluiting
Inzet op schuld- en woonbegeleiding, noodsteun en betere informatie. Ook sterkere bescherming tegen uithuiszettingen en aandacht voor een levensloopbenadering: geen kind zonder woning, jongeren met woonzekerheid uit instellingen en ondersteuning voor kwetsbare groepen.
🔹 Ondersteuning van dakloze personen
Mensgerichte en geïntegreerde hulp via multidisciplinaire teams en one-stop-shops, met toegang tot werk, sociale diensten en stabiele huisvesting. Noodopvang moet veilig en toegankelijk zijn, met aandacht voor inclusie en anti-discriminatie.
🔹 Toegang tot betaalbare huisvesting
Uitbreiding van het aanbod via investeringen, langetermijnhuur, fiscale prikkels en diverse woonmodellen. Snellere procedures en beter gebruik van bestaande gebouwen moeten het aanbod vergroten.
🔹 Monitoring, governance en samenwerking
Betere opvolging via indicatoren en vijfjaarlijkse rapportage, vereenvoudigde procedures en sterkere samenwerking tussen bestuursniveaus en stakeholders, inclusief mensen met ervaring van dakloosheid en EU-platformen.
🖇 Ontdek hier het ontwerp van de Raadsaanbeveling!
Gelijktijdig met de allereerste EU-strategie voor armoedebestrijding werd ook de bestaande Europese strategie voor de rechten van personen met een handicap versterkt.
Halverwege de looptijd van de strategie bevestigt de EU haar engagement voor een duidelijke ambitie: het versterken van zelfbeschikking, autonomie en volwaardige participatie van personen met een handicap. Om deze doelstellingen tegen 2030 te realiseren, is bijkomende en gerichte actie nodig binnen de drie pijlers van de strategie
Volledige uitrol en digitalisering van de Europese Gehandicaptenkaart en de Europese parkeerkaart
Investeren in assistieve technologieën en AI om drempels voor gebruikers te verlagen
Verbeteren van de toegang tot alle vormen van vervoer in de EU
Zorgen voor toegankelijkere verkiezingen en inclusieve democratie
Zelfbeschikking en autonomie versterken via een nieuwe EU-alliantie voor zelfstandig leven
Betere uitvoering van het pakket voor werkgelegenheid voor personen met een handicap om inclusievere arbeidsmarkten te bevorderen
Inclusief onderwijs garanderen in alle levensfasen
Verbeteren van toegang tot justitie en gezondheidszorg, met bijzondere aandacht voor vrouwen en meisjes met een handicap
Hulpdiensten trainen voor crisis- en noodsituaties
Toegankelijkheid en participatieve aanpakken bevorderen in de wederopbouw van Oekraïne
De inclusie van personen met een handicap versterken in het externe beleid van de EU, zoals humanitaire hulp en uitbreidingsbeleid
🖇 Ontdek hier alle concrete acties en vlaggenschipinitiatieven!
➡️ De Commissie zal alle actoren ondersteunen bij de uitvoering van de EU-strategie voor armoedebestrijding en de versterkte Europese kindergarantie.
➡️ De lidstaten zullen het Commissievoorstel voor een Raadsaanbeveling inzake de bestrijding van woninguitsluiting bespreken met het oog op goedkeuring in de Raad.
➡️ De Commissie zal de lidstaten blijven ondersteunen bij de volledige en doeltreffende uitvoering van de bestaande wetgeving inzake personen met een handicap. Tegelijk zal ze een geactualiseerd monitoringskader uitwerken voor de strategie voor de rechten van personen met een handicap (2021–2030).
Armoedebestrijding blijft in de eerste plaats een nationale bevoegdheid, maar de EU speelt een belangrijke ondersteunende en aanvullende rol.
Ze helpt lidstaten via gemeenschappelijke doelstellingen, beleidsinstrumenten, kennisuitwisseling en richtsnoeren. Via het Europees Semester bewaakt de EU de vooruitgang en stimuleert ze hervormingen. Daarnaast ondersteunt ze de uitvoering met financiële middelen, onder meer via EU-fondsen en investeringsinstrumenten die sociale inclusie versterken.
Persbericht van de Europese Commissie
EU-strategie voor het bestrijden van armoede
Mededeling over de Europese kindergarantie
Voorstel voor een Raadsaanbeveling van de Raad over de bestrijding van uitsluiting van huisvesting
Versterking van de EU-strategie voor de rechten van personen met een handicap
