27 maart 2026 - door Tina Rubbrecht
Op 25 maart lanceerde de Europese Commissie een nieuw programma voor flexibele en snelle defensie-innovaties te stimuleren, kortweg ‘AGILE’. Deze verordening voor een financieel proefinstrument van €115 miljoen tot eind 2027 moet de Europese defensie-industrie en meer bepaald innovatieve kmo’s, start-ups en scale-ups een boost geven. Het doel is om baanbrekende defensietoepassingen zoals AI, kwantumtechnologie en drones sneller van het lab naar de markt te brengen.
AGILE betekent flexibiliteit en snelheid:
Administratief: de Europese Commissie moet de evaluatie van applicaties voor het programma voltooien binnen de 4 maanden en subsidies toekennen.
Industrieel: innovatieve technologieën en producten moeten binnen de 6 tot 12 maanden op de markt gebracht worden om te voldoen aan onze militaire noden.
AGILE richt zich daarom op nieuwe spelers in defensie: start-ups en techbedrijven die snel schakelen.
Nieuwe technologieën en korte innovatiecycli veranderen de manier waarop vandaag oorlog wordt gevoerd. Tot nu toe heeft de EU sterk werk geleverd op het vlak van onderzoek en ontwikkeling in defensie. Maar zoals ook blijkt uit de EU-roadmap voor de transformatie van de defensie-industrie, boeken we minder vooruitgang dan gewenst op vlak van snelheid, risicobereidheid en ondersteuning van kmo’s en start-ups in de defensiesector (moeilijk toegang tot defensie-opdrachten). Bovendien is de Europese defensie-industrie versnipperd.
AGILE moet hier verandering in brengen. Met een budget van €115 miljoen tot eind 2027 zal dit proefinstrument 20 tot 30 projecten van innovatieve bedrijven uit de Europese Unie, Noorwegen en Oekraïne ondersteunen.
🔹 Het doel?
Baanbrekende defensietechnologie, producten en systemen sneller van het lab op de markt te brengen. Dit betekent een kortere doorlooptijd van ontwikkeling, testing naar marktintroductie van bijvoorbeeld artificiële intelligentie, kwantumcomputers, drones, robotica en cybertechnologie.
🔹 Voor wie?
AGILE richt zich daarom op nieuwe spelers in defensie: start-ups en techbedrijven die snel schakelen en kostenefficiënt werken. De steun per project ligt tussen €1 miljoen en €5 miljoen.
🔹 Hoe?
AGILE biedt snellere en flexibele financiering voor individuele bedrijven. Het helpt kmo’s, start-ups en scale-ups om snel en tegen lage kosten militaire capaciteiten te ontwikkelen en te vermarkten. Innovaties moeten zo snel mogelijk inzetbaar zijn.
Het werkprogramma omvat twee soorten activiteiten:
Missiegedreven ontwikkeling van baanbrekende defensieproducten en -technologieën.
Markttoepassing door oplossingen effectief naar de markt te brengen.
🔹 Procedure?
AGILE wil:
applicaties beoordelen binnen de vier maanden, subsidies toekennen.
ervoor zorgen dat technologieën binnen 1 tot 3 jaar bij defensie terechtkomen.
tot 100% van de in aanmerking komende kosten financieren. Het programma bevat ook een retroactieve clausule, waardoor bedrijven kosten kunnen terugvorderen die tot drie maanden vóór de deadline van de oproep zijn gemaakt. Dit moet snelle innovatie vergemakkelijken.
Het programma sluit volledig aan bij de meest dringende noden van de EU-lidstaten. Het zorgt ervoor dat de Europese defensie niet alleen innovatief is, maar ook snel kan inspelen op elke dreiging.
AGILE vult dus een belangrijke leemte door defensie-innovaties sneller naar de markt te brengen, zoals eerder aangekondigd in de EU-roadmap voor de transformatie van de defensie-industrie. Het bouwt voort op bestaande programma’s zoals het Europees Defensiefonds en het Europees Programma voor de Defensie-industrie. Daarnaast wil de EU, net als bij het 28e regime, start-ups en scale-ups beter ondersteunen.
Uitvoerend vicevoorzitter voor Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie, Henna Virkkunen: “With AGILE, we are breaking down the barriers that have kept our most creative tech companies out of defence. We want to create a culture of rapid doing, making sure that Europe´s SME´s and start-ups can foster European deterrence and safety by delivering innovative solutions.”
Europees commissaris voor Defensie en Ruimtevaart, Andrius Kubilius: “... about 70-80% of defence procurement in the EU, particularly in the countries that spend the most, are primarily directed at the 10 largest contractors, whereas in the United States this proportion is less than 40%. (...) Small players can bring innovation, flexibility, and cost-efficient solutions, along with new operational ideas. It is therefore key that we rapidly test, validate, and integrate these technologies into our defence capabilities, ensuring that Europe's defence industry can keep pace with the rapidly changing nature of modern warfare.”
De Commissie zal een voorstel voor een nieuwe verordening tot oprichting van AGILE indienen bij het Europees Parlement en de Raad. Zij behandelen dit volgens de gewone wetgevingsprocedure.
Het instrument zal naar verwachting vanaf begin 2027 operationeel zijn, zodat nieuwe technologieën snel bij de Europese strijdkrachten terechtkomen.
Europees commissaris voor Defensie Andrius Kubilius sprak zijn hoop uit dat de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader 2028-2034 mogelijks het budget kunnen verhogen, als het proefproject succesvol blijkt te zijn.
Voorstel voor een verordening over AGILE
