08 juli 2026 - door Paula Verschaeve
De Europese Commissie stelde op 7 juli haar Europese strategie voor de veehouderij voor, samen met een EU-actieplan voor eiwitten. Met beide initiatieven wil de Commissie de strategische afhankelijkheid van Europa verkleinen, de voedselzekerheid versterken en bijdragen aan een sterker, weerbaarder en strategischer Europees agrovoedingssysteem.
šÆ In dit artikel lees je de kernpunten uit de strategie voor de veehouderij.Ā Deze strategie geeft gevolg aan de visie voor landbouw en voedsel van 2025.
Voor Vlaanderen zijn vooral de volgende aangekondigde maatregelen van belang:
Evaluatie en herziening van de Europese diergezondheidswetgeving
Bijkomende maatregelen op basis van de stresstest van de vogel- en habitatrichtlijnĀ
Herziening van de richtlijn oneerlijke handelspraktijkenĀ
Herziening van de dierenwelzijnsregels voor leghennen, vleeskuikenĀ en varkens
Evaluatie en vereenvoudiging van de nitraatrichtlijn en de vergunningsprocedures
De strategie is de eerste in haar soort en bevat maatregelen om veehouders te helpen bij economische, ecologische en marktuitdagingen. Ze biedt een langetermijnvisie om het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de veehouderij te versterken, met aandacht voor een betere paraatheid voor toekomstige uitdagingen. Daarmee erkent de Commissie de essentiƫle rol van een duurzame veehouderij voor de toekomst van Europa. Zo wil ze de Europese voedselzekerheid beschermen en plattelandsgemeenschappen in al hun diversiteit ondersteunen.
De strategie bevat daarnaast concrete actiepunten voor de EU, de lidstaten en de betrokken stakeholders. De Commissie zet daarbij in op gerichte, gebiedsgerichte oplossingen die aansluiten bij verschillende productiesystemen en regio's. Ze kiest ook voor een geĆÆntegreerde en samenhangende aanpak over verschillende beleidsdomeinen heen.
š” Om de weerbaarheid van de veehouderijsector te versterken, wil de Commissie:
het risicobeheer verbeteren door de toegang tot financiering, verzekeringen, herverzekeringen, onderlinge fondsen en instrumenten om inkomensschommelingen op te vangen, te vergemakkelijken
een nieuw financieel instrument voor risicobeheer onderzoeken in het volgende meerjarig financieel kader (na 2027), in samenwerking met de Europese Investeringsbank
de lidstaten ondersteunen met praktische richtsnoeren voor risicobeheer en administratieve drempels voor bestaande instrumenten verlagen
de preventie en bestrijding van dierziekten versterken door de diergezondheidswetgeving te evalueren, bioveiligheid te verbeteren en een ruimer gebruik van preventieve vaccinatie te onderzoeken
de monitoring van dierziekten verbeteren via vroegtijdige waarschuwingssystemen, digitalisering en betere informatie-uitwisseling met landbouwers
blijven investeren in onderzoek en innovatie voor diergezondheid, vaccins, klimaatrobuuste veehouderij en precisieveehouderij
de veehouderij beter voorbereiden op de klimaatverandering door investeringen in waterbeheer, klimaatbestendige infrastructuur, genetische verbetering en efficiƫnter gebruik van grondstoffen te stimuleren
de afhankelijkheid van ingevoerde grondstoffen verkleinen door meer gebruik te maken van Europese en circulaire grondstoffen, in samenhang met het actieplan voor eiwitten en het actieplan voor meststoffen
de lidstaten aanmoedigen om via hun nationale plannen te investeren in weerbaarheid, bedrijfsadvies, diergezondheid, digitale vaardigheden en samenwerking binnen de agrovoedingsketen
š” Om het concurrentievermogen van de Europese veehouderijsector te versterken, wil de Commissie:
de investeringskloof verkleinen door de toegang tot financiering voor duurzame investeringen, innovatie en modernisering te verbeteren
een specifiek financieel instrument voor de veehouderij onderzoeken om de overgang naar duurzamere productiesystemen en een hoger niveau van dierenwelzijn te ondersteunen
samen met de Europese Investeringsbank nagaan hoe landbouwers die investeren in kooivrije systemen gemakkelijker toegang kunnen krijgen tot leningen
zorgen voor een stabieler en voorspelbaarder regelgevingskader, onder meer door vergunningsprocedures en milieubeoordelingen te vereenvoudigen
de positie van landbouwers in de voedselketen versterken via een herziening van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (verwacht in Q4) en meer markttransparantieĀ
de circulaire bio-economie stimuleren door reststromen, mest en andere dierlijke bijproducten beter te valoriseren en zo extra inkomsten voor landbouwers te creƫren
de samenwerking in de voedselketen versterken, onder meer via producentenorganisaties, coƶperaties en kwaliteitsketens
blijven inzetten op eerlijke concurrentie door hoge Europese normen voor voedselveiligheid, dierenwelzijn en diergezondheid ook bij ingevoerde producten beter af te dwingen
nieuwe exportkansen creƫren via een gerichte diplomatie op het gebied van agrovoeding en promotie van Europese landbouwproducten op internationale markten
de administratieve lasten verder verminderen door de Europese regels voor onder meer voedselveiligheid, diervoeders en dierlijke bijproducten te vereenvoudigen, zonder afbreuk te doen aan de bestaande normen
š” Om de overgang naar een duurzame veehouderij te ondersteunen, wil de Commissie:
de overgang naar een duurzamere veehouderij ondersteunen met maatregelen die rekening houden met de economische haalbaarheid voor landbouwers
duurzaamheidsafspraken in de voedselketen stimuleren, zodat de kosten en opbrengsten van de transitie eerlijker worden verdeeld
de dierenwelzijnsregels actualiseren, met voorstellen om kooien voor leghennen en vleeskuikens geleidelijk uit te faseren (eind 2026), het doden van eendagshaantjes te beƫindigen, gelijkwaardige normen toe te passen op ingevoerde producten en het welzijn van varkens te verbeteren (Q2 2027)
de uitstoot van broeikasgassen verminderen via een geharmoniseerde methode om emissies op bedrijfsniveau te meten en via een vrijwillig duurzaamheidskader voor landbouwers
de lidstaten ondersteunen met aanbevelingen en goede praktijken om de uitstoot te verminderen, onder meer via precisieveehouderij, aangepaste voederstrategieƫn, fokprogramma's en mestbeheer
investeringen in biogas en biomethaan stimuleren om mest beter te benutten, extra inkomsten voor landbouwers te creƫren en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen
de bescherming van bodem, water en natuur versterken via een efficiƫnter nutriƫntenbeheer en maatregelen die rekening houden met regionale verschillen
de toepassing van de milieuregels vereenvoudigen, onder meer bij de uitvoering van de nitraatrichtlijn en de vergunningsprocedures voor duurzame investeringen
het hergebruik van mest en dierlijke bijproducten vergemakkelijken en nagaan hoe regelgeving circulaire toepassingen beter kan ondersteunen
tegen 2027 een Europees kennisplatform voor de veehouderij opzetten, met goede praktijken en oplossingen rond klimaat, milieu en dierenwelzijn
š” Om de veehouderij beter af te stemmen op de regionale diversiteit in Europa, wil de Commissie:
samen met de lidstaten een plan uitwerken voor regio's en plattelandsgebieden waar de landbouw dreigt te verdwijnen, met bijzondere aandacht voor de oostelijke grensregio's van de EU
de ontwikkeling van lokale veehouderijketens ondersteunen, zodat productie, verwerking en afzet sterker lokaal worden verankerd
de toekomstige Europese waarnemingspost voor land inzetten om landverlating beter in kaart te brengen en goede praktijken voor duurzaam landgebruik uit te wisselen
de lidstaten aanmoedigen om via het gemeenschappelijk landbouwbeleid gerichte steun te voorzien voor kwetsbare veehouderijgebieden en jonge landbouwers
een routekaart voor slachthuizen ontwikkelen om de aanwezigheid van kleinschalige en mobiele slachthuizen in plattelandsgebieden te versterken
de digitale infrastructuur op het platteland verbeteren, zodat landbouwers meer gebruik kunnen maken van slimme landbouwtechnologieƫn en digitale diensten
het welzijn en de vaardigheden van landbouwers ondersteunen via opleiding, adviesdiensten en maatregelen die de werk-privƩbalans en mentale gezondheid verbeteren
het gebruik van regionale voederbronnen stimuleren, onder meer door grasland, reststromen en in de EU geteelde eiwitgewassen beter te benutten
š” Om de kwaliteit en de meerwaarde van de Europese veehouderij beter te benutten, wil de Commissie:
een Europees traject voor topkwaliteit in de veehouderij uitwerken, dat duidelijk maakt waarin de Europese productiewijze zich onderscheidt op de interne markt en internationaal
de marktwaardering voor kwaliteitsvolle productie versterken door consumenten beter te informeren en de etikettering van veehouderijproducten te verbeteren
de herkomst van Europese veehouderijproducten zichtbaarder maken door de oorsprongsaanduiding in de marketingregels geleidelijk te versterken
een vrijwillig Europees kwaliteitslabel ontwikkelen, waarmee landbouwers hogere normen op het vlak van duurzaamheid, dierenwelzijn, lokale voederproductie en koolstofarme productie kunnen aantonen
nagaan hoe kwaliteitskenmerken beter kunnen worden opgenomen in de Europese classificatie van vlees, zodat ook productiewijze en andere kwaliteitsaspecten beter worden gevaloriseerd
de promotie van kwaliteitsvolle Europese veehouderijproducten versterken, met bijzondere aandacht voor producten die sterk verbonden zijn met een regio en voor duurzame productiesystemen
de lidstaten en de sector aanmoedigen om samen te werken rond regionale productbranding, agrotoerisme en initiatieven die de band tussen veehouderij, landschap en biodiversiteit versterken
een specifieke promotielijn binnen het Europese landbouwpromotiebeleid onderzoeken voor regionaal verankerde veehouderijsystemen
de bestaande kwaliteitsregelingen verder versterken door de actieplannen voor geografische aanduidingen en de biologische productie te herzien
De strategie bevat nog geen nieuwe wetgeving, maar geeft wel de beleidsrichting aan voor de Europese veehouderij in de komende jaren. Ze zal mee de invulling bepalen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) na 2027 en vormt de basis voor toekomstige initiatieven rond dierenwelzijn, emissiereductie, risicobeheer en investeringen in innovatie.Ā
Voor Vlaanderen betekent dit dat landbouwers, de agrovoedingssector, onderzoeksinstellingen en overheden zich kunnen voorbereiden op nieuwe Europese financieringskansen en beleidsinitiatieven. Tegelijk onderstreept de strategie het belang van samenwerking tussen landbouw-, milieu-, innovatie- en plattelandsbeleid om de veehouderij concurrerend, duurzaam en weerbaar te houden.
š£ļø Voor VLEVA-lid Boerenbond is het nu belangrijk dat de woorden uit de strategie snel worden omgezet in concrete maatregelen die landbouwers perspectief bieden, de investeringskloof helpen dichten en zorgen voor een gelijk speelveld binnen Ć©n buiten Europa.
Na de publicatie ontvangen het Europees Parlement en de Raad de tekst. Zij kunnen ervoor kiezen om formeel te reageren met resoluties of conclusies.
De volledige tekst van de EU-strategie (zie bijlage)
