30 juni 2026 - door Paula Verschaeve
De Raad heeft op 26 juni zijn standpunt aangenomen over het Europees pakket voor energienetten (European Grids Package). Dat pakket bestaat uit een herziening van de verordening over de trans-Europese energie-infrastructuur (TEN-E) en een richtlijn die de vergunningsprocedures voor energie-infrastructuur moet versnellen.
Met het pakket wil de EU de Europese energie-infrastructuur sneller moderniseren en uitbreiden. Dat is nodig om de elektrificatie en de overgang naar een koolstofarme economie te ondersteunen. 🚀
🖇️ De teksten van de onderhandelingsmandaten van de Raad vind je in bijlage onderaan deze pagina.
Tijdens de Raad Transport, Telecommunicatie en Energie van 26 juni hebben de EU-ministers hun standpunt vastgelegd over twee wetgevende voorstellen uit het Europees pakket voor energienetten.
De Raad legt de nadruk op een betere planning van grensoverschrijdende energie-infrastructuur, snellere en eenvoudigere vergunningsprocedures en een veiliger en veerkrachtiger Europees energienet.
De bevoegde ITRE-commissie van het Europees Parlement werkt momenteel nog aan het standpunt van het Parlement.
De Raad steunt een gemeenschappelijk kader voor de planning van elektriciteits-, waterstof- en gasnetten. De Commissie werkt daarvoor een centraal scenario uit, op basis van input van de lidstaten en andere betrokken partijen. Zo wil de EU toekomstige lacunes en knelpunten in de energie-infrastructuur tijdig in kaart brengen en aanpakken.
Volgens de Raad moet het centrale scenario rekening houden met de nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten, regionale verschillen en uiteenlopende energieprijzen. Daarnaast wordt het om de twee jaar aangevuld met gevoeligheidsanalyses. Zo kan de planning beter inspelen op nieuwe marktontwikkelingen en de meest dringende investeringsbehoeften.
De lidstaten willen een deel van de niet-bestede congestie-inkomsten investeren in grensoverschrijdende infrastructuurprojecten die netcongestie verminderen. Congestie-inkomsten ontstaan door knelpunten op het elektriciteitsnet tussen verschillende biedzones. Door deze middelen opnieuw in te zetten, wil de Raad zorgen voor een stabiele en voorspelbare financiering van projecten die de grensoverschrijdende capaciteit van het elektriciteitsnet versterken.
De nieuwe regeling geldt niet voor congestie-inkomsten uit biedzonegrenzen binnen één lidstaat of voor inkomsten die vóór de inwerkingtreding van de verordening zijn geïnd.
Daarnaast willen de lidstaten het aandeel congestie-inkomsten dat naar grensoverschrijdende infrastructuurprojecten gaat, stapsgewijs verhogen. Vanaf 1 januari 2028 stijgt dat aandeel jaarlijks met vijf procentpunten: van 10% in 2028 naar 25% in 2031. Blijven de middelen na acht jaar onbenut, dan mogen de lidstaten ze gebruiken volgens de bestaande EU-regels voor de elektriciteitsmarkt.
De Raad wil de Europese elektriciteitsinfrastructuur beter beschermen tegen sabotage, fysieke aanvallen en cyberaanvallen. Daarom voegen de lidstaten een nieuwe categorie prioritaire projecten toe die de veiligheid en veerkracht van de bestaande infrastructuur versterkt. Die projecten kunnen financiering krijgen voor kritieke onderdelen die nodig zijn om grensoverschrijdende elektriciteitsverbindingen na een incident snel te herstellen.
De Raad wil vergunningsprocedures voor energieprojecten sneller en transparanter maken. Daarom moeten lidstaten digitale platforms invoeren waar projectontwikkelaars hun vergunningsaanvragen kunnen indienen. Daarnaast krijgen elektriciteits- en hernieuwbare-energieprojecten in principe het statuut van dwingend openbaar belang, tenzij het tegendeel wordt aangetoond. Daardoor kunnen deze projecten sneller een vergunning krijgen.
Om vergunningsprocedures verder te versnellen, kunnen lidstaten bepalen dat een uitblijvende reactie van de bevoegde autoriteiten tijdens tussentijdse stappen van de vergunningsprocedure geldt als een stilzwijgende goedkeuring.
De Raad wil ook vermijden dat de ontwikkeling van hernieuwbare energie onnodig wordt belemmerd. Daarom pleiten de lidstaten voor eenvoudigere en snellere vergunningsprocedures die de uitrol van hernieuwbare energie ondersteunen.
Het standpunt bevat daarnaast maatregelen om burgers meer te betrekken bij projecten voor hernieuwbare energie. Zo wil de Raad de dialoog stimuleren via een onafhankelijke bemiddelaar en ervoor zorgen dat omwonenden kunnen meeprofiteren van de voordelen van deze projecten.
Zodra het Europees Parlement zijn standpunt heeft vastgesteld, kunnen de onderhandelingen met de Raad van start gaan. Beide instellingen streven ernaar zo snel mogelijk een akkoord te bereiken. 🇪🇺
Voorstel voor een verordening betreffende richtsnoeren voor de trans-Europese energie-infrastructuur
Voorstel voor een richtlijn wat betreft het versnellen van vergunningsprocedures
