21 oktober 2026 - door Paula Verschaeve
Tijdens de plenaire vergadering van 20 oktober bepaalde het Europees Parlement zijn standpunt over de herziening van de verordening kritieke grondstoffen (Critical Raw Materials Act).
De herziening maakt deel uit van het RESourceEU-plan en moet de EU weerbaarder maken tegen nieuwe geo-economische spanningen en risico’s in de toelevering van kritieke grondstoffen. Daarnaast moet ze de circulariteit bevorderen door de recyclagecapaciteit uit te breiden en de markt voor secundaire kritieke grondstoffen verder te ontwikkelen. 🚀
Het Europees Parlement wil de toegang van de EU tot kritieke grondstoffen versterken. In zijn onderhandelingsstandpunt pleit het voor gerichte steun aan strategische projecten in de volledige waardeketen, van mijnbouw en verwerking tot raffinage en recyclage. Zo wil het Parlement de Europese productie- en recyclagecapaciteit vergroten, alternatieven voor kritieke grondstoffen stimuleren en de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers verminderen.
Het Parlement pleit voor de oprichting van een Europees centrum voor kritieke grondstoffen als zelfstandig EU-agentschap. Dat centrum zou verschillende taken bundelen, waaronder marktmonitoring, strategische voorraadvorming, gezamenlijke aankopen en financiële ondersteuning.
Volgens de Europarlementsleden moet het centrum voldoende middelen krijgen om zijn taken uit te voeren. Daarom stellen ze een CRM-fonds van 2 miljard euro voor binnen de volgende Europese meerjarenbegroting (2028-2034).
Om de Europese grondstoffenvoorziening veilig te stellen, wil het Parlement dat de Europese Commissie onder bepaalde voorwaarden de uitvoer van afval en schroot van permanente magneten kan beperken. Zo blijft meer recycleerbaar materiaal binnen de EU.
Daarnaast wil het Parlement dat de Commissie bepaalt welke grote ondernemingen in strategische sectoren aan extra verplichtingen moeten voldoen. Het gaat onder meer om bedrijven die kritieke grondstoffen gebruiken voor batterijen, waterstoftechnologie, vliegtuigen, drones, satellieten en geavanceerde chips. Deze ondernemingen zouden hun toeleveringsketens in kaart moeten brengen en maatregelen moeten nemen om risico's en afhankelijkheden te beperken.
Het Parlement vraagt ook dat de Commissie minstens twee keer per jaar een oproep tot indiening van strategische projecten lanceert. Zo krijgen ondernemingen meer duidelijkheid over wanneer ze een aanvraag kunnen indienen.
De Europarlementsleden willen investeringen in strategische grondstoffenprojecten aantrekkelijker maken. Daarom pleit het voor mechanismen die prijsschommelingen opvangen, zoals contracten ter verrekening van prijsverschillen (contracts for difference, CfD's). Die zouden bedrijven die investeren in de winning, verwerking en recyclage van kritieke grondstoffen meer zekerheid bieden over hun inkomsten.
Daarnaast wil het Parlement de bestaande Europese regeling voor gezamenlijke aankopen uitbreiden. Zo kunnen lidstaten en ondernemingen hun strategische voorraden van kritieke grondstoffen beter op elkaar afstemmen.
Tot slot benadrukt het Parlement het belang van kritieke grondstoffen voor de Europese defensie en veiligheid. Het wil dat het toekomstige Europese programma voor de defensie-industrie ook strategische grondstoffenprojecten kan financieren die belangrijk zijn voor de Europese defensiecapaciteit.
Begin maart 2026 legde de Raad zijn standpunt vast. Daarmee is de weg vrij voor de trilogen. Tijdens deze onderhandelingen zoeken het Europees Parlement en de Raad, samen met de Europese Commissie, naar een voorlopig politiek akkoord. 🇪🇺
