07 juli 2026 - door Tina Rubbrecht
De Europese Commissie stelde op 3 juli 2026 vijf Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang voor (European Defence Projects of Common Interest of EDPCI). Met deze grootschalige projecten bundelen de lidstaten hun krachten om samen belangrijke militaire systemen te ontwikkelen en zo de Europese defensiecapaciteit te versterken. Deze selectie geeft o.a. gevolg aan de routekaart voor meer defensieparaatheid richting 2030 en een oproep van de Commissie aan de lidstaten om eerder dit jaar projectvoorstellen in te dienen.
De vijf grootschalige industriële projecten krijgen samen 325 miljoen euro uit het Europees Programma voor de Defensie-industrie (EDIP). Ze focussen op vijf prioritaire domeinen:
drones en systemen tegen drones
maritieme veiligheid en de bescherming van de zeebodem
ruimtevaart
lucht- en raketverdediging
versterking van de veiligheid aan de oostelijke buitengrens van de EU
Gemiddeld nemen 18 lidstaten deel aan elk geselecteerd project. België neemt deel aan vier van de vijf projecten (enkel niet aan lucht- en raketverdediging). Ook Oekraïne is betrokken bij vier geselecteerde projecten (enkel niet aan ruimtevaart).
De industriële projecten moeten een kader bieden voor samenwerking rond defensie-initiatieven die te groot of te complex zijn voor afzonderlijke lidstaten. Door langdurige samenwerking te ondersteunen, wil de Commissie de Europese defensie-industrie versterken en het vermogen van de EU vergroten om gezamenlijke veiligheidsuitdagingen aan te pakken. Dit sluit ook aan bij de prioriteiten voor defensiecapaciteiten binnen de NAVO.
Projectnaam: DECODER (Drone and Counter-drone European Resolve).
Doel: Europese strijdkrachten uitrusten met moderne, flexibele, schaalbare en interoperabele drone- en antidronecapaciteiten voor alle operationele domeinen.
Deelnemers: 26 lidstaten, waaronder België.
Geplande investering: tussen 3,5 en 5 miljard euro tegen 2033.
Projectnaam: IMSD (Integrated Maritime and Seabed Defence).
Doel: een geïntegreerde en interoperabele Europese maritieme en zeebodemverdediging uitbouwen om dreigingen op zee te voorkomen, op te sporen, af te schrikken en erop te reageren.
Deelnemers: 17 landen, waaronder België.
Geplande investering: tussen 43 en 72 miljard euro tegen 2045.
Projectnaam: SPACE.
Doel: de Europese defensiecapaciteiten in de ruimte versterken, onder meer voor vroegtijdige waarschuwing, satellietcommunicatie, inlichtingen, observatie en verkenning.
Deelnemers: 16 landen, waaronder België.
Geplande investering: 24 miljard euro tegen 2034.
Projectnaam: EU-FIAMD (EU Federated Integrated Air and Missile Defence).
Doel: een gezamenlijke en geïntegreerde Europese lucht- en raketverdediging uitbouwen, inclusief systemen voor vroegtijdige waarschuwing.
Deelnemers: 16 landen, niet België.
Geplande investering: tussen 55 en 80 miljard euro tegen 2040.
Projectnaam: Eastern Flank Watch (EFW).
Doel: de veiligheid aan de oostelijke buitengrens van de EU versterken, de bescherming van het volledige EU-grondgebied verbeteren en de defensiegereedheid verhogen via een geïntegreerde multidomeinaanpak.
Deelnemers: 15 landen, waaronder België.
Geplande investering: tussen 60 en 100 miljard euro tegen 2036.
Voor Vlaamse bedrijven, kennisinstellingen en overheden liggen er kansen in samenwerking en innovatie. Deelname aan Europese consortia wordt belangrijk om toegang te krijgen tot financiering, zeker binnen de EDPCI-projecten en gezamenlijke aankopen.
Ondersteuning nodig? NCP Flanders biedt ondersteuning, begeleiding en praktische informatie aan potentiële aanvragers. Ze helpen bij het vinden van financieringsmogelijkheden en het doorlopen van de aanvraagprocedures.
De Europese Commissie zal de lidstaten ondersteunen bij de coördinatie van de uitvoering, financiële steun verlenen en toezien op de voortgang van de projecten aan de hand van afgesproken mijlpalen. De verdeling van het budget over de vijf projecten wordt in september bekendgemaakt.
De Raad van de EU bespreekt nu de doelstellingen en de formele oprichting van de projecten. Ook de deelnemende landen en de verwachte investeringen worden daarbij bepaald.
Na goedkeuring door de Raad komen de projecten officieel in aanmerking voor financiering via EDIP. Die steun moet de eerste uitvoering mogelijk maken en de basis leggen voor eventuele bijkomende financiering uit het toekomstige Europees Concurrentiefonds (European Competitiveness Fund) in de volgende Europese begroting (2028-2034).
De Commissie verwacht dat de vijf projecten tegen 2036 samen ongeveer 190 miljard euro aan investeringen zullen mobiliseren.
