31 maart 2026 - door Tina Rubbrecht
De Europese Commissie publiceerde op 30 maart 2026 het werkprogramma voor 2026 en 2027 van het Europees Programma voor de Defensie-industrie (EDIP). Met dit financieringsprogramma van 1,5 miljard euro wil de EU haar defensie-industrie versterken en zorgen voor de snelle productie en levering van kritieke defensietoepassingen. De focus ligt op samenwerking, gezamenlijke aankopen, opschaling van productie, technologische vooruitgang en betere afstemming op de noden van Oekraïne.
Waar gaat het budget naartoe? Een overzicht:
Totaal budget van EDIP: €1,5 miljard voor 2026-2027
Productieverhoging van de defensie-industrie: €700 miljoen (o.a. productie van anti-dronesystemen, raketten en munitie)
Gerichte steun aan Oekraïne via het Ukraine Support Instrument: €296 miljoen
€260 miljoen (uit de €700 miljoen hierboven) gaat naar de heropbouw en modernisering van de Oekraïense defensie-industrie
BraveTech EU: €35,3 miljoen extra voor innovatie in de Oekraïense en de EU-industrie, in het bijzonder voor start-ups en kmo’s
Gezamenlijke Europese aankopen: €240 miljoen voor anti-dronesystemen, lucht- en raketverdediging en land- en maritieme gevechtssystemen, ook open voor Noorwegen
Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang (EDPCI): €325 miljoen, ook open voor Oekraïne en Noorwegen
FAST-instrument voor kmo’s, start-ups en innovatieve bedrijven: €100 miljoen
Ondersteunende initiatieven: €100 miljoen
Een groot deel van het budget (€700 miljoen) gaat naar het opschalen van de productie van cruciale defensieproducten. Daarmee wil de EU sneller inspelen op veiligheidsuitdagingen en minder afhankelijk worden van externe leveranciers. De investeringen richten zich o.a. op luchtverdediging, munitie en anti-dronesystemen.
Het programma zet sterk in op samenwerking met Oekraïne. De Commissie benadrukt dat projecten goed moeten aansluiten bij de concrete noden van het land. Dit maakt het programma ook geopolitiek relevant. Via het Ukraine Support Instrument ondersteunt de EU gezamenlijke projecten die de productiecapaciteit verhogen in zowel Oekraïne als Europa. Daarnaast ondersteunt het nieuwe BraveTech EU-initiatief innovatie, met focus op start-ups en kmo’s die oplossingen ontwikkelen voor dringende noden van het Oekraïense leger.
EDIP wil ook de versnippering in de Europese defensiemarkt verminderen. Daarom voorziet het €240 miljoen voor gezamenlijke aankopen door lidstaten en Noorwegen. Consortia van overheden kunnen financiering aanvragen, met subsidies tot €20 miljoen per project.
De Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang (EDPCI) vormen een kernonderdeel van het programma. Enkele voorwaarden zijn:
Minstens vier EU-lidstaten moeten deelnemen
Ook open voor Noorwegen en Oekraïne
Focus op grootschalige, gezamenlijke investeringen
De eerste stap is het opstellen van een lijst van zulke projecten. De Raad van de EU zal deze lijst goedkeuren op voorstel van de Commissie.
Andrius Kubilius, EU-commissaris voor Defensie en Ruimtevaart: “In slechts enkele maanden hebben we de EDIP-verordening omgezet in concrete kansen. Lidstaten, Noorwegen en - voor het eerst binnen een Europees defensie-industrieprogramma - ook Oekraïne en hun industrieën kunnen nu gebruikmaken van financiering om defensiesamenwerking te versterken en de productie op te schalen. De oprichting en financiering van Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang (EDPCI’s) onder EDIP is bovendien een belangrijke stap om de paraatheid van Europa te versterken.”
Het EDIP-programma biedt concrete kansen voor bedrijven, vooral voor kmo’s en innovatieve spelers. Via het FAST-fonds krijgen zij toegang tot kapitaal om de defensietoeleveringsketens te versterken. Dit gebeurt via aandeleninvesteringen, aangevuld met bijdragen van lidstaten en de Europese Investeringsbank.
Voor Vlaamse bedrijven, kennisinstellingen en overheden liggen er kansen in samenwerking en innovatie. Deelname aan Europese consortia wordt belangrijk om toegang te krijgen tot financiering, zeker binnen de EDPCI-projecten en gezamenlijke aankopen.
Meer kansen betekent ook meer concurrentie in de calls. Succes hangt af van hoe scherp een project is uitgewerkt en een goede samenwerking, met een duidelijke focus op het belang van technologische innovatie voor defensie.
De eerste ronde van projectoproepen binnen EDIP zijn vanaf 31 maart 2026 beschikbaar op het EU Funding & Tenders Portal.
