17 maart 2026 - door Paula Verschaeve
Op 10 maart 2026 stelde de Europese Commissie een ambitieus energiepakket voor. Het pakket moet zorgen voor lagere energiefacturen, meer investeringen in schone energie en de ontwikkeling van een nieuwe generatie kleine reactoren.
Het energiepakket bestaat uit drie pijlers:
een investeringsstrategie voor schone energie
een strategie voor de ontwikkeling en uitrol van Small Modular Reactors (SMR’s) in Europa
een energiepakket voor burgers
Met het pakket wil Europa zijn energiezekerheid versterken, de energietransitie versnellen en het concurrentievermogen van de Europese industrie vrijwaren. 🚀
💡 Dit is uitgebreid artikel over de tweede pijler: de Strategy for the development and deployment of Small Modular Reactors (SMR’s) in Europe.
Eigen, betaalbare en schone energie is essentieel voor de Europese doelen rond concurrentiekracht, klimaatneutraliteit en energiezekerheid. Small Modular Reactors (SMR’s) kunnen hieraan bijdragen en uitgroeien tot een belangrijk industrieel project in Europa. SMR’s zijn een nieuwe generatie kleine kernreactoren die flexibeler zijn en mogelijk goedkoper en sneller te bouwen dan klassieke kerncentrales.
Ze stimuleren waardeketens en investeringen, versterken onderzoek en innovatie en creëren jobs. Tegelijk voldoen ze aan hoge veiligheidsnormen. Samen met grote kerncentrales kunnen SMR’s zorgen voor een flexibel en koolstofarm energiesysteem, met elektriciteit én warmte voor industrie en huishoudens.
De interesse bij lidstaten groeit. Tegen 2050 kan de capaciteit in de EU oplopen tot 17 à 53 GW, voor elektriciteit en toepassingen zoals warmte en waterstof.
SMR’s hebben brede toepassingen naast elektriciteit, zoals warmteproductie en off-gridoplossingen. Ze ondersteunen een flexibel en stabiel energiesysteem en helpen sectoren zoals chemie, staal en datacenters te verduurzamen, terwijl ze de druk op het elektriciteitsnet verlagen.
Ook in stadsverwarming en industriële clusters bieden ze kansen door efficiënte, lokale energieproductie. Kleinere varianten (microreactoren) kunnen worden ingezet op diverse locaties, zoals havens of in noodsituaties.
Daarnaast versterken SMR’s de energiezekerheid van de EU, verminderen ze de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en verbeteren nieuwe ontwerpen de veiligheid en beperken ze nucleair afval.
SMR’s moeten uitgroeien tot een gezamenlijk Europees industrieel project, met nauwe samenwerking rond onderzoek, toeleveringsketens, vergunningen, vaardigheden en financiering. Dit versnelt de uitrol, verlaagt kosten en maakt projecten aantrekkelijker voor investeerders. Een versnipperde aanpak zou net leiden tot vertraging, hogere kosten en minder vertrouwen.
Een succesvolle uitrol vraagt ook voldoende marktvraag en een duidelijk investeringskader. De groeiende nood aan elektrificatie en decarbonisatie in de industrie is daarbij een belangrijke drijfveer.
🚩 Om dit te realiseren, zijn enkele voorwaarden cruciaal:
Eerste SMR-projecten tegen begin jaren 2030
Parallelle ontwikkeling van geavanceerde reactoren (AMR’s)
Een sterke Europese toeleveringsketen
Opschaling via seriematige productie
Snellere en beter afgestemde vergunningsprocedures binnen de EU
Deze strategie vraagt een gezamenlijke inzet en gecoördineerde actie van EU-instellingen, lidstaten, industrie en onderzoeksorganisaties. Zo kan het potentieel van SMR’s worden benut voor een duurzaam, competitief en veerkrachtig Europees energiesysteem.
De strategie rust op drie pijlers:
🔹 EU-industrie als motor voor SMR-uitrol
🔹 Financiering voor de SMR-waardeketen
🔹 Overheidsbeleid voor het SMR-ecosysteem
Elke pijler krijgt vorm in een reeks maatregelen en acties. 🎯
🔸 Actie 1 - Focus op EU-industrie-initiatieven door een beperkt aantal projecten te selecteren
De lidstaten en de Europese Industriële Alliantie voor SMR’s moeten hun steun richten op een beperkt aantal van de meest veelbelovende SMR-ontwerpen, waar Europa wereldwijd leiderschap kan opbouwen, zijn concurrentiekracht en strategische autonomie kan versterken en de wereldstandaard kan zetten voor afvalbeheer en circulariteit.
Om de slaagkansen te maximaliseren, moet de Alliantie inzetten op samenwerking en het bundelen van krachten tussen de ondersteunde projecten, in lijn met het EU-recht en de relevante nationale mededingingsregels. De Alliantie zal deze projecten regelmatig opnieuw beoordelen.
🔸 Actie 2 - Ontwikkel een competitieve Europese toeleveringsketen
De lidstaten moeten, met steun van de Alliantie, werken aan het versterken van de Europese toeleveringsketen voor SMR’s door lacunes in kaart te brengen en samenwerking te stimuleren tussen leveranciers en ontwikkelaars, in lijn met de lokale inhoudsvereisten van het voorstel voor de Industrial Accelerator Act.
🔸 Actie 3 - Ontwikkel en implementeer industriële normen
De industrie wordt aangemoedigd om samen met standaardisatieorganisaties industriële normen te ontwikkelen en te implementeren die een seriematige uitrol van SMR’s ondersteunen, en om modulaire productie verder uit te bouwen.
🔸 Actie 4 - Ontwikkel risicobeperkende regelingen
De Commissie zal een bijkomende tijdelijke InvestEU-verhoging van 200 miljoen euro tot 2028 overwegen om de uitrol van innovatieve nucleaire technologieën te ondersteunen.
Het nieuwe Scaleup Europe Fund kan ook helpen om deze technologieën sneller uit te rollen.
🔸 Actie 5 - Ontwerp IPCEI voor innovatieve nucleaire technologieën
De lidstaten zullen een Important Project of Common European Interest uitwerken voor innovatieve nucleaire technologieën, inclusief SMR’s.
🔸 Actie 6 - Ondersteun SMR’s binnen Net-Zero Acceleration Valleys
Lidstaten en regio’s worden aangemoedigd om het gebruik van elektriciteit en warmte uit SMR’s te onderzoeken en waar nodig een ondersteunend kader op te zetten.
De ontwikkeling en uitrol van SMR’s moet door de industrie worden gedragen, maar publieke steun blijft nodig om eerste drempels te overwinnen.
🔸 Actie 7 - Drempels voor intra-EU-stromen wegnemen en Europese IP beschermen
De lidstaten moeten administratieve procedures voor exportcontroles vereenvoudigen en versnellen en Europese intellectuele eigendom beter beschermen.
🔸 Actie 8 - Oprichting van een ‘SMR-coalitie’
Geïnteresseerde lidstaten moeten samenwerken rond beleid, regelgeving en vergunningen om de uitrol te versnellen.
De Commissie blijft EU-regulatoren ondersteunen en helpt bij het opzetten van testomgevingen (sandboxes).
🔸 Actie 9 - Samenwerking met internationale partners
De Commissie zal samenwerken met partnerlanden en internationale organisaties om gezamenlijke veiligheidskaders te ontwikkelen en de dialoog tussen bedrijven te versterken.
🇪🇺 ‘Ik steun vooral de ambitie om begin jaren 2030 een eerste Small Modular Reactor (SMR) operationeel te hebben. Dat is ambitieus, maar ook noodzakelijk. Als we onze klimaatdoelen willen halen én onze industrie competitief willen houden, moeten we alle koolstofarme technologieën een eerlijke kans geven. Vlaanderen moet hierin het voortouw nemen. We beschikken over topexpertise in kernenergie, met onder meer het SCK CEN in Mol, dat wereldwijd erkend onderzoek doet naar nucleaire technologie. Die kennis moeten we maximaal inzetten in de Europese ontwikkeling van SMR-technologie. SMR’s kunnen, samen met hernieuwbare energie zoals wind en zon, zorgen voor een betrouwbaar en koolstofarm energiesysteem. Zo versterken we onze energiezekerheid, halen we onze klimaatdoelen en zorgen we ervoor dat Europa technologisch niet achterop raakt tegenover landen zoals de VS, China of Rusland.’ - Vlaams Europarlementslid Wouter Beke (cd&v)
Na de publicatie ging de tekst naar het Europees Parlement en de Raad. Zij kunnen nu formeel reageren via resoluties of conclusies. Op 10 maart 2026 vond al een eerste debat plaats in het Europees Parlement.
De Strategy for the development and deployment of Small Modular Reactors (SMR’s) in Europe werd eerder aangekondigd in het actieplan voor betaalbare energie.
Factsheet over het eerste energiepakket (zie bijlage)
Persbericht over de strategie voor de ontwikkeling en uitrol van Small Modular Reactors (SMR’s) in Europa van DG Energie
