23 april 2026 - door Paula Verschaeve
Op 21 april keurde de Raad Buitenlandse Zaken conclusies goed over de energie- en klimaatdiplomatie van de EU.
Met de tekst EU energy and climate diplomacy - strengthening sovereignty and advancing the global clean transition wil de EU haar extern beleid rond energie, klimaat en veiligheid beter afstemmen.Â
🚀 De focus ligt op meer samenhang, meer slagkracht en een sterkere EU-positie in een onzekere wereld.
Geopolitieke spanningen en druk op de internationale rechtsorde zetten de EU onder druk. Dat raakt haar autonomie, concurrentiekracht en economische veiligheid.
Afhankelijkheden in energie, technologie en grondstoffen maken de EU kwetsbaar. Klimaatverandering versterkt die risico’s.
De Raad vraagt daarom om snel meer weerbaarheid. Prioriteiten zijn:
kritieke toeleveringsketens beveiligen
infrastructuur beschermen
beter anticiperen op energie-, klimaat- en veiligheidsrisico’s
In dit verband roept de Raad op om het werk te versnellen rond strategische projecten die zijn opgestart onder de Critical Raw Materials Act, het RESourceEU-actieplan en Global Gateway.
De Raad bevestigt dat de energietransitie centraal staat. De afhankelijkheid van fossiele import blijft een zwakte, zoals bleek na de Russische invasie van Oekraïne en spanningen in het Midden-Oosten.
Meer eigen, hernieuwbare energie maakt de EU sterker en minder afhankelijk. Tegelijk stimuleert de transitie innovatie, groei en concurrentiekracht.
De Raad vraagt ook om:
meer investeringen in hernieuwbare energie en opslag
actieve steun voor de Europese cleantechsector wereldwijd
promotie van Europese technologie en standaarden
Schone energie kan bovendien de weerbaarheid van de defensiesector versterken.
Daarnaast benadrukt de Raad het belang van gerichte milieumaatregelen, zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism, om koolstoflekkage te voorkomen en decarbonisatie te stimuleren.
Ook onderstreept de Raad de rol van de EU Deforestation Regulation voor duurzame, ontbossingsvrije waardeketens wereldwijd.
De EU wil haar voortrekkersrol in klimaatactie behouden. Ze blijft inzetten op internationale samenwerking, onder meer via het UNFCCC en het Akkoord van Parijs.
De Raad roept partners op om snel ambitieuze klimaatdoelen vast te leggen en uit te voeren.
Als grote aanbieder van klimaatfinanciering wil de EU:
partnerschappen verdiepen
investeringen in schone energie versnellen
samenwerken met landen die klimaatactie integreren in hun beleid
Initiatieven zoals Global Gateway ondersteunen investeringen in energie, grondstoffen en infrastructuur.
De Raad benadrukt dat klimaatverandering ook een veiligheidsprobleem is. Ze vergroot instabiliteit, onder meer via migratie en druk op kwetsbare regio’s.
Daarom wil de EU:
derde landen sterker ondersteunen
inzetten op weerbaarheid en klimaatadaptatie
extra aandacht geven aan buurlanden en kwetsbare regio’s
Klimaat- en milieurisico’s moeten systematisch deel uitmaken van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid.
De Raad wil de strategische autonomie verder versterken. Dat betekent:
minder afhankelijkheid van derde landen
sterkere toeleveringsketens
meer bescherming van kritieke infrastructuur
Ook diversificatie van partnerschappen blijft belangrijk. Tegelijk moet de energievoorziening stabiel blijven, zonder nieuwe afhankelijkheden op lange termijn.
Tot slot vraagt de Raad een sterkere samenwerking tussen Europese Commissie, lidstaten en de hoge vertegenwoordiger. Een gecoördineerde Team Europe-aanpak moet zorgen voor meer impact. 🇪🇺
De volledige tekst van de Raadsconclusies (zie bijlage)