01 juli 2026 - door Paula Verschaeve
Onderhandelaars van het Europees Parlement en de lidstaten bereikten op 30 juni een politiek akkoord over nieuwe regels voor het bestuur en de financiering van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA).
De essentie 💡
Er is een Europees akkoord bereikt om de taken en het bestuur van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) onder te brengen in één autonoom juridisch kader.
Het Europees Parlement en de Raad kunnen ECHA, na overleg met de Europese Commissie, vragen om wetenschappelijke adviezen op te stellen.
Het akkoord moet ervoor zorgen dat ECHA kan beschikken over een voldoende grote pool van deskundigen die door de lidstaten worden voorgedragen.
🖇️ Zodra de tekst van het voorlopig politiek akkoord beschikbaar is, voegen we die hier toe.
De Raad en het Europees Parlement bereikten een voorlopig akkoord bereikt over nieuwe regels voor het bestuur en de financiering van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA). Met een afzonderlijk juridisch kader wil de EU ervoor zorgen dat ECHA zijn groeiende takenpakket ook in de toekomst efficiënt kan uitvoeren.
Sinds de oprichting in juni 2007 speelt ECHA, samen met zijn wetenschappelijke comités, een centrale rol bij de uitvoering van de Europese REACH-regelgeving voor de registratie, evaluatie, autorisatie en beperking van chemische stoffen.
Het agentschap levert wetenschappelijke en technische beoordelingen en adviezen. Intussen is het takenpakket uitgebreid naar productveiligheid en milieubeleid. Zo brengt ECHA ook wetenschappelijke adviezen uit over beperkingen op microplastics en PFAS.
Met het voorstel voor een nieuwe verordening wil de Europese Commissie zorgen voor een doeltreffend en duurzaam bestuur van het agentschap. Ook moet het financieringsmodel duurzamer worden.
De hervorming vergroot de capaciteit van de wetenschappelijke comités om het uitgebreide takenpakket te beheren. Daarnaast voegt ze de drie huidige onderdelen (chemische stoffen - REACH/CLP, biociden en milieurichtlijnen) samen tot één entiteit. Dat vereenvoudigt de financiering vanuit de EU-begroting en zorgt voor meer flexibiliteit bij het inzetten van middelen uit verschillende Europese wetgevingskaders.
1️⃣ Eén juridisch kader voor het uitgebreide takenpakket
De onderhandelaars komen overeen om de uitgebreide taken en verantwoordelijkheden van ECHA onder te brengen in één afzonderlijke verordening. Daarvoor wordt het agentschap losgekoppeld van de REACH-verordening. Het nieuwe autonome rechtskader biedt een duidelijke juridische basis voor de werking van het agentschap en moet het bestuur efficiënter maken.
De verordening beschrijft ook welke taken ECHA uitvoert binnen verschillende Europese wetgevingen.
Daarnaast bepaalt het akkoord dat het Europees Parlement en de lidstaten, na overleg met de Commissie, wetenschappelijke adviezen kunnen vragen aan ECHA.
2️⃣ Sterkere organisatiestructuur
Om zijn huidige en toekomstige taken efficiënt uit te voeren, krijgt ECHA een aangepaste organisatiestructuur en voldoende middelen. Het voorlopig akkoord moet ervoor zorgen dat het agentschap zijn uitgebreide takenpakket ook op lange termijn kan blijven opnemen.
Daarnaast willen de medewetgevers de wetenschappelijke en technische expertise van ECHA versterken. Daarom komt er een pool van deskundigen die door de lidstaten worden voorgedragen. Deze deskundigen worden benoemd in de comités voor risicobeoordeling en sociaaleconomische analyse van ECHA.
3️⃣ Meer flexibiliteit voor de financiering
Het voorlopig akkoord vereenvoudigt de financiering van ECHA door de drie bestaande begrotingen samen te voegen tot één autonome begroting. Daardoor kan het agentschap zijn middelen flexibeler inzetten en sneller inspelen op veranderingen in de werklast.
Daarnaast komt er een reservefonds om schommelingen in de inkomsten uit vergoedingen op te vangen. Dat fonds mag maximaal 10% van die inkomsten bedragen. Zo wil de EU voorkomen dat wisselende inkomsten de werking van ECHA verstoren.
De Europese Commissie krijgt de bevoegdheid om dat plafond, afhankelijk van de financiële behoeften van ECHA, aan te passen tussen 1% en 20%.
4️⃣ Meer aandacht voor onafhankelijkheid en transparantie
Het voorlopig akkoord bevat ook nieuwe regels om de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van ECHA te versterken. Zo moeten duidelijke procedures belangenconflicten bij medewerkers, deskundigen en leden van de bestuurs- en wetenschappelijke organen van het agentschap voorkomen en beheren. Op die manier wil de EU het vertrouwen in de wetenschappelijke adviezen van ECHA versterken.
De lidstaten en het Europees Parlement moeten het voorlopig akkoord nog formeel goedkeuren. Na de formele goedkeuring wordt de nieuwe verordening gepubliceerd in het EU-Publicatieblad. 🇪🇺
