01 juli 2026 - door Hazel Tyssen
De Europese handelspolitiek is terug van nooit weggeweest. Terwijl geopolitieke spanningen oplopen, toeleveringsketens onder druk staan en economische afhankelijkheden steeds nadrukkelijker op de politieke agenda verschijnen, schakelt de Europese Unie een versnelling hoger in haar zoektocht naar nieuwe handelspartners. Ook voor Vlaanderen, als open en exportgerichte regio, biedt dit veel kansen.
🚀 In amper anderhalf jaar tijd werden verschillende onderhandelingen succesvol afgerond en kregen andere dossiers een nieuwe politieke dynamiek.
Welke akkoorden zitten in de pijplijn en welke werden recent beklonken? VLEVA zet ze voor je op een rij.
Handel is een exclusieve bevoegdheid van de EU: de Europese Commissie onderhandelt dus namens alle 27 lidstaten met derde landen. Gaat een akkoord uitsluitend over klassieke handelsmateries, dan kan de EU het zelf afsluiten als EU-only akkoord. Bevat het ook onderwerpen waarvoor de lidstaten bevoegd blijven, dan wordt het een gemengd akkoord en is ook nationale ratificatie nodig. Om langdurige goedkeuringsprocedures te vermijden, kiest de EU steeds vaker voor een opsplitsing van beide luiken.
Na vijftien onderhandelingsrondes bereikten de EU en Australië in maart 2026 het einde van de onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst. De teksten worden momenteel juridisch nagekeken en voorbereid voor ondertekening.
Op tafel: een (EU-only) vrijhandelsakkoord (FTA).
Volgende stap: Commissievoorstel aan de Raad tot ondertekening en sluiting van het akkoord.
Meer lezen:
Met India sloot de EU begin 2026 een van haar meest ambitieuze handelsdossiers af. Het akkoord moet uitgroeien tot een van de grootste vrijhandelszones ter wereld. De teksten worden momenteel juridisch nagekeken en voorbereid voor ondertekening.
Op tafel: een (EU-only) vrijhandelsakkoord (FTA). Afzonderlijke onderhandelingen zijn nog bezig over een overeenkomst inzake investeringsbescherming en overeenkomst inzake geografische aanduidingen.
Volgende stap: Commissievoorstel aan de Raad tot ondertekening en sluiting van het akkoord.
Meer lezen:
Na bijna tien jaar onderhandelen bereikten de EU en Indonesië in september 2025 een akkoord over vrijhandel en investeringsbescherming. Op 29 juni 2026 werden de teksten officieel voorgelegd aan de Raad.
Op tafel: een EU-Indonesia Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) en een afzonderlijk Investment Protection Agreement (IPA). Beiden zijn EU-only akkoorden.
Volgende stap: goedkeuring door de Raad voor de ondertekening van de akkoorden.
Meer lezen:
De EU en Mexico zijn al sinds 2000 belangrijke handelspartners. Met een gemoderniseerd globaal akkoord tillen beide partners hun samenwerking nu naar een hoger niveau. De onderhandelingen werden begin 2025 afgerond en de ondertekening volgde in mei 2026.
Op tafel: een interim handelsakkoord (iTA) dat als EU-only akkoord sneller in werking kan treden, en een globaal akkoord (MGA) dat als gemengd akkoord ook nationale ratificatie vereist.
Volgende stap: goedkeuring door het Europees Parlement en de nationale parlementen voor het gemengde akkoord.
Meer lezen:
Na meer dan twintig jaar onderhandelen bereikten de EU en de Mercosur-landen (Brazilië, Argentinië, Bolivia, Paraguay en Uruguay) eind 2024 een definitief vrijhandels- en partnerschapsakkoord. De akkoorden werden in januari 2026 ondertekend en worden sinds mei voorlopig toegepast.
Op tafel: een interim handelsakkoord (iTA) dat als EU-only akkoord sneller in werking kan treden, en een volwaardig partnerschapsakkoord (EMPA) dat als gemengd akkoord ook nationale ratificatie vereist.
Volgende stap: het dossier werd voor juridische toetsing voorgelegd aan het Hof van Justitie van de EU. Pas daarna kan het Europees Parlement zich over het akkoord uitspreken. Voor EMPA volgt vervolgens ook nog de ratificatie door alle lidstaten voordat het definitief in werking kan treden.
Meer lezen:
🇲🇾 Maleisië
Na een onderbreking van meer dan tien jaar bliezen de EU en Maleisië de onderhandelingen begin 2025 nieuw leven in. Sindsdien volgden meerdere onderhandelingsrondes en verlopen de gesprekken volgens de Commissie constructief. Tegen eind 2026 willen beide partijen aanzienlijke vooruitgang boeken.
🇹🇭 Thailand
Ook de onderhandelingen met Thailand zitten sinds 2023 opnieuw in de lift. Ondanks politieke veranderingen in het land tonen beide partijen zich ambitieus om het dossier snel vooruit te helpen. De negende onderhandelingsronde vond plaats in de week van 22 juni 2026.
🇵🇭 Filipijnen
Na jaren van stilstand hervatten de EU en de Filipijnen in 2024 de gesprekken over een modern vrijhandelsakkoord met duurzaamheid als centraal uitgangspunt. De onderhandelingen winnen sindsdien gestaag aan snelheid.
🇦🇪 Verenigde Arabische Emiraten
De Verenigde Arabische Emiraten vormen de nieuwste speler op de Europese handelskaart. Een jaar na de officiële start van de onderhandelingen in mei 2025 vonden al meerdere onderhandelingsrondes plaats.
Groen licht voor uitvoering van EU-VS handelsdeal
Het Europees Parlement en de Raad hebben definitief hun akkoord gegeven voor twee verordeningen die de tariefafspraken uit de Turnberry Agreement tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten in wetgeving omzetten. De regels treden vanaf 1 juli 2026 in werking.
Hervorming van het stelsel voor algemene preferenties (GSP)
Het Generalised Scheme of Preferences (GSP) is een sleutelinstrument van de EU om ontwikkelingslanden te ondersteunen bij hun integratie in de wereldeconomie en duurzame ontwikkeling te stimuleren.
Vanaf 1 januari 2027 treedt een vernieuwd GSP in werking. Het systeem wordt strenger en transparanter, met een sterkere koppeling aan internationale normen, betere monitoring en meer bescherming voor de EU-industrie, terwijl het ontwikkelingslanden voorspelbaarheid blijft bieden.
Sterkere screening van buitenlandse investeringen
De EU heeft in juni een nieuwe verordening aangenomen die het kader voor de screening van buitenlandse directe investeringen (FDI) hervormt. Doel is om de EU beter in staat te stellen risico’s voor veiligheid en openbare orde tijdig te identificeren, beoordelen en aanpakken.
