Groen licht voor uitvoering van EU-VS-handelsakkoord

25 juni 2026 - door Hazel Tyssen

Het Europees Parlement en de Raad hebben definitief hun akkoord gegeven voor twee verordeningen die de tariefafspraken uit de Turnberry Agreement tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten in wetgeving omzetten.

👉 Daarmee verdwijnen de resterende invoerrechten op Amerikaanse industriële goederen, krijgen verschillende landbouw-, visserij- en zeevruchtenproducten uit de VS een voorkeursbehandeling en blijft ook de invoer van Amerikaanse kreeft tariefvrij.

👉 Tegelijk hebben de medewetgevers extra veiligheidskleppen ingebouwd. Zo wordt het akkoord aangevuld met een vrijwaringsmechanisme, een opschortingsclausule en een vervalclausule die de regeling automatisch laat uitdoven eind 2029.


Uitvoering van de Turnberry-deal

Met de formele goedkeuring van twee verordeningen geeft de EU concreet uitvoering aan de handelsafspraken die in de zomer van 2025 werden gemaakt tussen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Amerikaanse president Donald Trump. 

De afspraken maakten deel uit van de Turnberry Agreement, die een einde moest maken aan de aanslepende tarievenoorlog tussen beide economische grootmachten en de trans-Atlantische handelsrelatie opnieuw stabieler moet maken. 

Nadat de Europese Commissie de overeenkomst op 28 augustus 2025 had omgezet in twee wetgevingsvoorstellen, bereikten het Europees Parlement en de Raad op 19 mei 2026 een voorlopig politiek akkoord. Die tekst is inmiddels door beide instellingen formeel bekrachtigd en ligt klaar voor publicatie in het EU-Publicatieblad.

➤ De hoofdverordening schrapt de resterende invoerrechten op alle industriële goederen uit de Verenigde Staten en verleent preferentiële markttoegang voor een reeks Amerikaanse visserij-, zeevruchten- en landbouwproducten. 

➤ Een tweede verordening verlengt de schorsing van invoerrechten op kreeft en breidt die uit tot verwerkte kreeftproducten.

Parlement en Raad scherpen voorstel aan

Hoewel de medewetgevers de kern van het Commissievoorstel uiteindelijk onderschreven, hebben zij verschillende bijkomende waarborgen ingebouwd om de belangen van de Europese industrie en landbouwsector beter te beschermen.

🔸 Vervalclausule tot eind 2029

Een van de belangrijkste wijzigingen is de invoering van een zogenaamde sunset clause. Hierdoor loopt de verordening automatisch af op 31 december 2029, tenzij de Europese wetgever beslist de regeling te verlengen.

Uiterlijk op 30 juni 2029 moet de Commissie een uitgebreide evaluatie voorleggen van de gevolgen voor de Europese industrie, landbouwsector en kmo's, evenals van eventuele verschuivingen in handelsstromen met derde landen. Indien nodig kan die evaluatie gepaard gaan met een voorstel om de verordening te verlengen.

🔸 Strengere voorwaarden rond staal en aluminium

Het Parlement drong ook aan op bijkomende garanties met betrekking tot Amerikaanse tarieven op afgeleide staal- en aluminiumproducten.

Aanleiding was het Amerikaanse besluit uit augustus 2025 om 407 extra productcategorieën onder de bestaande staal- en aluminiumtarieven te brengen. Indien de VS tegen 31 december 2026 nog steeds een tarief van meer dan 15% toepast op dergelijke producten uit de EU, krijgt de Commissie de bevoegdheid om de aan de VS toegekende tariefvoordelen voor staal- en aluminiumproducten op te schorten.

De Commissie moet bovendien uiterlijk op 1 december 2026 verslag uitbrengen aan het Parlement en de Raad over de Amerikaanse behandeling van deze producten.

🔸 Versterkte opschortingsclausule

Daarnaast wordt de bestaande opschortingsclausule aanzienlijk versterkt.

De Commissie zal de toepassing van de verordening geheel of gedeeltelijk kunnen opschorten wanneer de Verenigde Staten hun engagementen uit de gezamenlijke verklaring niet naleven, de doelstellingen ervan ondermijnen of de handels- en investeringsrelaties met de EU verstoren. Dat kan bijvoorbeeld wanneer Amerikaanse maatregelen Europese bedrijven discrimineren of hun markttoegang beperken.

Opvallend is dat de Commissie ook kan optreden wanneer er voldoende aanwijzingen bestaan dat dergelijke situaties zich dreigen voor te doen.

🔸 Nieuw vrijwaringsmechanisme voor EU-producenten

Om mogelijke negatieve effecten van een toename van de Amerikaanse invoer op te vangen, bevat het akkoord ook een gericht vrijwaringsmechanisme.

De Commissie kan een onderzoek openen op eigen initiatief of op verzoek van minstens drie lidstaten, Europese industrieorganisaties of vakbonden. Daarbij wordt nagegaan of de verhoogde invoer ernstige schade veroorzaakt of dreigt te veroorzaken voor Europese producenten, inclusief in de landbouwsector.

Wanneer voldoende bewijs wordt vastgesteld, kan de Commissie beslissen om de toegekende tariefvoordelen geheel of gedeeltelijk op te schorten.

🔸 Nauwgezette monitoring van de economische impact

De wetgevers leggen de Commissie ook uitgebreide monitoringverplichtingen op.

Zes maanden na de inwerkingtreding van de verordening en vervolgens om de drie maanden moet de Commissie rapporteren over de evolutie van de handelsvolumes en de waarde van de Amerikaanse uitvoer naar de EU voor de betrokken productcategorieën.

Daarnaast moet zij uiterlijk zes maanden voor het aflopen van de verordening een grondige evaluatie publiceren van de impact op de handelsstromen tussen de EU en de VS, de tariefinkomsten, de concurrentiepositie van Europese ondernemingen en in het bijzonder de gevolgen voor kleine en middelgrote ondernemingen.

Ook tariefvrije invoer van kreeft verlengd

De tweede verordening verlengt de bestaande regeling voor tariefvrije invoer van Amerikaanse kreeft met vijf jaar, tot 31 juli 2030.

Op vraag van het Europees Parlement wordt de regeling uitgebreid tot verwerkte kreeftproducten.

Reacties: voorzichtig optimisme, maar ook kritiek

De goedkeuring van de verordeningen lokte uiteenlopende reacties uit binnen het Europees Parlement.

🗣️ Kathleen Van Brempt (Vlaams Europarlementslid, S&D) 

“Maandenlang hebben we op de rem gestaan en onderhandeld over de uitvoering van het akkoord, eerst in het parlement zelf en vervolgens met de lidstaten. Als parlementsleden zijn we erin geslaagd het verschil te maken, terwijl zowel de commissarissen als de Europese leiders wegdoken uit schrik voor Trump.”

🗣️ Kris van dijck (Vlaams Europarlementslid, ECR)

“Perfect is het niet. Maar in een wereld vol economische onzekerheid biedt dit akkoord wel meer stabiliteit, voorspelbaarheid en rechtszekerheid voor onze bedrijven en werknemers. Handel mag nooit naïef zijn. Daarom zijn er ook duidelijke waarborgen voorzien wanneer afspraken niet worden nageleefd.”

🗣️ Sara Matthieu (Vlaams Europarlementslid, The Greens/EFA)

“Wat is een deal met deze Amerikaanse regering nog waard? Vorige zomer tekende Trump het Turnberry-akkoord, deze winter kondigde hij tegen alle afspraken in 25 procent heffingen op Europese auto's aan. Europa moet handelsakkoorden sluiten met landen die afspraken nakomen, niet met een president die ze gebruikt als wisselgeld voor zijn volgende dreigement."

Volgende stappen

Beide verordeningen worden binnenkort gepubliceerd in het EU-Publicatieblad. Ze treden in werking op de dag na publicatie.

Voor de verordening inzake kreeft geldt een retroactieve toepassing vanaf 1 augustus 2025.

Meer weten