17 september 2026 - door Hazel Tyssen
Digitalisering, AI, de klimaattransitie en nieuwe manieren van werken veranderen de arbeidsmarkt ingrijpend. Hoe zorgen we ervoor dat werknemers ook in een snel veranderende arbeidsmarkt veilig, gezond en goed beschermd blijven?
👉 De Europese Commissie werkt aan een nieuwe wet kwaliteitsvolle banen en vraagt nu jouw input.
🔹 Veilig en gezond werken
Werknemers beter beschermen tegen nieuwe risico’s, zoals de ‘altijd aan’-werkcultuur en veranderingen in de manier waarop we werken.
🔹 Mensgerichte digitalisering
Nieuwe technologie en AI op de werkvloer ondersteunen, met aandacht voor goede arbeidsomstandigheden, grondrechten én het concurrentievermogen van bedrijven.
🔹 Sterkere bescherming in onderaannemingsketens
Nagaan hoe de rechten van werknemers in onderaannemingsketens in risicosectoren beter kunnen worden beschermd.
De Commissie bekijkt verschillende mogelijke maatregelen. Daarbij komen onder meer deze gebieden aan bod:
→ Recht om offline te zijn en telewerken
Werknemers de mogelijkheid geven om tijdens hun rusttijd offline te zijn en hen beschermen tegen nadelige gevolgen wanneer ze niet bereikbaar zijn. Ook collectieve onderhandelingen kunnen een rol spelen in het aanpakken van de ‘altijd aan’-cultuur.
→ Algoritmisch beheer en AI op het werk
Meer duidelijkheid en transparantie over het gebruik van algoritmen en AI, met aandacht voor menselijke betrokkenheid, evenredigheid, ethische grenzen en sociale dialoog. Ook een betere uitvoering en handhaving van bestaande regels behoort tot de opties.
→ Veiligheid en gezondheid op het werk
De regels voor arbeidsplaatsen en beeldschermwerk kunnen worden geactualiseerd. Daarbij kan onder meer aandacht gaan naar psychosociale en ergonomische risico’s en naar hitte- en weersgerelateerde risico’s.
→ Rechten van werknemers bij onderaanneming
Een betere handhaving van eerlijke arbeidsvoorwaarden in onderaannemingsketens in risicosectoren, onder meer via risicogerichte controles, aansprakelijkheidsregels en maatregelen rond veiligheid en gezondheid.
→ Rechtvaardige transities
Voortbouwen op het bestaande EU-kader om werknemers en sociale partners beter te ondersteunen bij veranderingen en herstructureringen.
→ Handhaving en sociale partners
Gerichte inspecties en betere samenwerking tussen nationale instanties kunnen de handhaving versterken. Ook maatregelen om de rol en capaciteit van sociale partners te versterken, liggen op tafel.
→ Vereenvoudiging
De Commissie wil de samenhang en rechtszekerheid van de regels verbeteren en tegelijk inzetten op ‘eenvoud door ontwerp’: regels die duidelijk en gemakkelijk toepasbaar zijn voor werkgevers.
Wat de relevante beleidsinstrumenten van de EU betreft, zou een pakket van verschillende bindende en niet-bindende instrumenten kunnen worden overwogen.
Niet voor elk probleem hoeft er nieuwe Europese regelgeving te komen. In een basisscenario kunnen nationale initiatieven en collectieve overeenkomsten de vastgestelde risico’s aanpakken, terwijl het bestaande EU-kader van kracht blijft.
Welke problemen ervaren werknemers en werkgevers? Welke oplossingen zijn wenselijk? En wat kunnen de gevolgen daarvan zijn?
De Europese Commissie wil hierover input verzamelen via een verzoek om input. Belanghebbenden kunnen hun ideeën en feedback delen en zo mee richting geven aan het toekomstige initiatief.
⏰ Deadline: 29 september 2026
De Europese Commissie plant dit initiatief in het vierde kwartaal van 2026 voor te stellen.
De wet kwaliteitsvolle banen bouwt voort op de routekaart voor hoogwaardige banen, die de Commissie op 4 december 2025 presenteerde. Het initiatief sluit ook aan bij het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten, het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027, de EU-strategie tegen armoede en het toekomstige pakket voor eerlijke arbeidsmobiliteit.
