16 januari 2026 - door Paula Verschaeve
Het nieuwe EU-oceaanobservatie-initiatief wil één samenhangend en betrouwbaar Europees systeem voor oceaanobservatie uitbouwen. Dat systeem moet duurzame oceaanbescherming ondersteunen, de strategische autonomie van de Europese Unie versterken en zorgen voor toegankelijke, kwaliteitsvolle mariene data en bruikbare kennis voor beleid en samenleving.
Via een verzoek om input kunnen belanghebbenden dit initiatief mee vormgeven.
Deadline: 27 februari 2026
Het initiatief voor oceaanobservatie wil alle Europese mariene kennis samenbrengen in één efficiënt systeem. Het gaat om metingen op zee, mariene data en digitale toepassingen. Zo wil de EU beter beleid ondersteunen en sneller inspelen op uitdagingen voor oceanen en kustgebieden.
Het initiatief kijkt verder dan onderzoek alleen. Het combineert wetenschap, industrie en samenleving. De EU wil tegelijk haar strategische autonomie versterken in een veranderende geopolitieke context en zich profileren als een betrouwbare langetermijnpartner in het wereldwijde systeem voor oceaanobservatie, in lijn met “Kies Europa”.
Publieke betrokkenheid is cruciaal. Draagvlak bij burgers bepaalt het succes. Het initiatief wil het brede publiek duidelijk maken hoe belangrijk oceanen zijn voor gezondheid, welvaart en onze toekomst.
Drie actiedimensies:
1) Mariene kennis, onderzoek en innovatie
Meer gericht onderzoek en innovatie voor oceaanobservatie.
Europese markt en platforms voor data en toepassingen
Betere integratie van EU-kennis (EMODnet, Copernicus Mariene Dienst, WISE-Marine)
Europese digitale tweeling van de oceaan tegen 2030
2) Governance en internationale samenwerking
Eén gecoördineerd Europees systeem voor oceaanobservatie
Minder administratieve lasten en meer digitale processen
Sterke EU-positie en autonomie in mondiale oceaanobservatie
Internationale alliantie en partnerschappen voor gedeelde data
3) Educatie, cultuur en draagvlak
Meer bewustzijn via onderwijs, kunst en samenleving
Focus op oceaangeletterdheid en publieke betrokkenheid
Aansluiting bij de principes van het Nieuw Europees Bauhaus
Het voorstel voor een nieuw oceaanobservatie-initiatief werd aangekondigd in het Europees oceaanpact.
Via een verzoek om input kunnen belanghebbenden hun ideeën en aandachtspunten meegeven voor het oceaanobservatie-initiatief.
Deadline: 27 februari 2026
To be continued: het initiatief krijgt de vorm van een mededeling en wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2026.
Verzoek om input (zonder effectbeoordeling) (zie bijlage)
