30 januari 2026 - door Hazel Tyssen
Het vrij verkeer van werknemers en het verrichten van diensten blijft vandaag de minst uitgewerkte van de vier fundamentele vrijheden van de EU. Om dit te verbeteren, werkt de Europese Commissie aan een pakket voor eerlijke arbeidsmobiliteit. Een belangrijk onderdeel is de introductie van een Europese sociale zekerheidskaart.
👉 De Commissie nodigt nu alle belanghebbenden uit om dit initiatief mee vorm te geven.
Doel
De ESSPASS wil het voor EU-burgers makkelijker maken om bij verhuizing of werk in een ander EU-land hun sociale zekerheidsrechten te beheren. Het digitale systeem maakt verificatie van documenten sneller, veiliger en minder foutgevoelig, en vermindert papierwerk en fraude.
Beleidsopties die de Commissie overweegt:
🔹 Referentiescenario: Behoud van de huidige digitale initiatieven en volledige uitvoering aan bestaande kaders, zoals de online aanvraag voor de Europese ziekteverzekeringskaart, zonder nieuwe EU-interventies.
🔹 Geoptimaliseerde documenten: Verbeterde papieren documenten met beveiligingskenmerken, zoals cryptografische QR-codes, voor verificatie van sociale zekerheidsdocumenten.
🔹 Volledig digitale EUDI-oplossing: Eén digitale toegangspoort voor aanvraag, afgifte en realtimeverificatie van documenten, met behoud van papieren documenten voor wie de digitale weg niet kan of wil volgen.
🔹 Combinatie-optie: Digitale EUDI-oplossing + geoptimaliseerde documenten, zodat slechts één verificatieproces nodig is, ongeacht het formaat.
Extra aandacht:
Elk scenario bekijkt vrijwillige vs. verplichte uitvoering door lidstaten en termijnen voor nationale autoriteiten.
Vereenvoudiging van aanvraagprocedures voor het draagbare document A1 en afstemming van informatievereisten tussen EU-landen.
Mogelijke uitbreiding van de ESSPASS naar andere gegevens die essentieel zijn voor arbeidsmobiliteit, met sector-specifieke wetgeving, zoals voorbeelden uit de bouwsector (SIDE-CIC-project).
🖇️ Meer informatie vind je in het document in bijlage
De Commissie verzamelt input via twee mechanismen:
Verzoek om input: burgers en organisaties kunnen vrij hun ideeën en opmerkingen delen.
Deadline: 11 februari 2026
Openbare raadpleging: een uitgebreidere vragenlijst over specifieke aspecten van de herziening.
Deadline: 16 april 2026
🗓️ Het initiatief zelf wordt verwacht in de vorm van een verordening in het derde kwartaal van 2026, als onderdeel van het pakket eerlijke arbeidsmobiliteit.
De Commissie plant een pakket met drie kerninitiatieven:
Een Europese socialezekerheidspas
Versterking van de Europese Arbeidsautoriteit (ELA)
Een initiatief voor beter overdraagbare vaardigheden
Het algemene verzoek om input over het brede pakket loopt al op 2 februari 2026 af, maar voor het initiatief rond beter overdraagbare vaardigheden is er nog tijd om deel te nemen tot 26 februari 2026.
