26 mei 2026 - door Florence De Vlam
Op 12 mei 2026 werd de verordening CountEmissions EU gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU. De nieuwe regels voeren gemeenschappelijke Europese regels in voor de berekening van transport- en logistieke emissies.
Daarnaast keurde de Raad op 7 april 2026 formeel het voorlopig politiek akkoord goed over de Herziening van het beheer van de capaciteit van de Europese spoorweginfrastructuur. Op 12 mei 2026 nam het Europees Parlement vervolgens zijn standpunt in tweede lezing aan. De finale publicatie van de verordening in het Publicatieblad van de EU wordt binnenkort verwacht.
Beide initiatieven maken deel uit van het Europese pakket vrachtvervoer vergroenen, waarmee de EU goederenvervoer efficiƫnter en duurzamer wil maken.
š” De EU wil het internationale spoorvervoer vlotter organiseren en spoorcapaciteit beter op elkaar afstemmen.
š” CountEmissions EU voert gemeenschappelijke Europese regels in voor de berekening van transportemissies.
š” Met het pakket vrachtvervoer vergroenen wil de EU meer goederenvervoer verduurzamen via spoor, binnenvaart en multimodaal transport.
Met het pakket vrachtvervoer vergroenen wil de Commissie de efficiƫntie van goederenvervoer verbeteren en tegelijk de uitstoot verminderen. Volgens de Commissie is goederenvervoer verantwoordelijk voor meer dan 30% van de transportgerelateerde CO2-uitstoot in de EU.
Het pakket bevat verschillende initiatieven:
CountEmissions EU
Herziening van het beheer van de capaciteit van de Europese spoorweginfrastructuur
Herziening van de richtlijn inzake maten en gewichten
Gecombineerd vervoer
De Commissie wil daarmee meer goederenvervoer verschuiven naar duurzamere vervoersmodi zoals spoor en binnenvaart. Daarnaast moet het pakket ook multimodaal transport en efficiƫntere logistieke ketens stimuleren.
Een belangrijk onderdeel van het pakket is de CountEmissions EU. Met deze nieuwe verordening wil de EU Ć©Ć©n gemeenschappelijke Europese methode invoeren om de uitstoot van transport- en logistieke diensten te berekenen.
Vandaag gebruiken transportbedrijven vaak verschillende systemen, databanken en rekentools om hun uitstoot te meten. Daardoor verschillen de resultaten sterk en zijn cijfers moeilijk vergelijkbaar. Volgens de Europese Commissie leidt dat soms ook tot misleidende informatie of āgreenwashingā.
De nieuwe regels moeten daarom zorgen voor:
Meer transparantie over transportemissies
Beter vergelijkbare uitstootcijfers
Meer vertrouwen in emissiegegevens
Duurzamere keuzes door bedrijven en consumenten
De verordening verplicht transportbedrijven niet om emissies te berekenen.
Maar wanneer bedrijven ervoor kiezen om emissiegegevens te publiceren (bijvoorbeeld voor rapportering, contracten, aanbestedingen of marketing) moeten zij wel de Europese methode gebruiken.
De regels gelden dus vooral wanneer bedrijven uitstootcijfers delen met klanten, overheden of andere bedrijven.
De EU kiest voor de internationale norm EN ISO 14083:2023 als gemeenschappelijke methode voor emissieberekening.
Die methode kijkt naar de uitstoot tijdens het volledige transportproces:
Het gebruik van voertuigen
Het brandstof- of energieverbruik
De uitstoot die ontstaat bij de productie van energie of brandstof
De Commissie wil vooral vermijden dat bedrijven verschillende methodes gebruiken om gunstigere uitstootcijfers te tonen. EĆ©n Europese methode moet daarom zorgen voor een gelijk speelveld tussen transportmodi en lidstaten.
De nieuwe regels stimuleren bedrijven om zoveel mogelijk met eigen meetgegevens te werken, bijvoorbeeld op basis van werkelijk brandstofverbruik. Dat moet zorgen voor nauwkeurigere emissieberekeningen.
Wanneer zulke gegevens niet beschikbaar zijn, mogen bedrijven ook werken met standaardwaarden en modellen. De EU wil daarvoor Europese databanken ontwikkelen met betrouwbare emissiefactoren en standaardgegevens.
Tijdens de onderhandelingen vroegen het Europees Parlement en de lidstaten bijzondere aandacht voor kleinere ondernemingen.
Daarom zal de Europese Commissie een eenvoudige en gratis Europese rekentool ontwikkelen voor transportoperatoren en logistieke bedrijven. Die tool moet vooral kmoās helpen om de regels toe te passen zonder grote administratieve lasten.
Op 12 mei 2026 werd de CountEmissions EU gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU.
De verordening treedt in werking op 1 juni 2026.
Een tweede belangrijk dossier binnen het pakket vrachtvervoer vergroenen is de hervorming van het beheer van spoorcapaciteit in de Europese spoorwegruimte.
Volgens de Europese Commissie blijven de huidige systemen voor capaciteitsbeheer te sterk nationaal georganiseerd. Dat maakt grensoverschrijdend treinverkeer moeilijker en beperkt de groei van internationaal goederen- en personenvervoer per spoor.
De nieuwe verordening moet daarom zorgen voor:
Betere planning en toewijzing van spoorcapaciteit
Sterkere samenwerking tussen infrastructuurbeheerders
Efficiƫnter gebruik van bestaande spoorinfrastructuur
Meer flexibiliteit voor internationale goederenvervoerdiensten
De tekst verwijst expliciet naar de Europese Green Deal en de ambitie om meer goederenvervoer van de weg naar het spoor te verschuiven. Spoorvervoer wordt daarbij gezien als een energie-efficiƫnte vervoersmodus die kan bijdragen aan lagere uitstoot en minder energieverbruik.
De hervorming sluit ook aan bij de Sustainable and Smart Mobility Strategy. Daarin mikt de EU op:
Stijging van het goederenvervoer per spoor met 50% tegen 2030
Verdubbeling van het goederenvervoer per spoor tegen 2050.
De Raad en het Europees Parlement bereikten op 18 november 2025 al een voorlopig politiek akkoord over het dossier.
Op 7 april 2026 keurde de Raad het voorlopig politiek akkoord, formeel goed. Op 12 mei 2026 nam het Europees Parlement zijn aanbeveling in tweede lezing aan. De verordening wordt nu verwacht in het Publicatieblad van de EU. Daarna volgt de officiƫle inwerkingtreding.
De officiƫle wettekst is dus momenteel nog niet beschikbaar.
Naast CountEmissions EU en de Herziening van het beheer van de capaciteit van de Europese spoorweginfrastructuur bevat het pakket vrachtvervoer vergroenen nog twee andere wetgevende dossiers: de Herziening van de richtlijn inzake maten en gewichten en Gecombineerd vervoer. Beide voorstellen maken momenteel nog deel uit van de Europese onderhandelingen. Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken van beide dossiers.
De onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad lopen momenteel verder.
Nadat het Europees Parlement zijn positie aannam op 12 maart 2024 en de Raad op 26 november 2025 een algemene oriƫntatie bereikte, startten de trilogen op 9 december 2025.
Op 26 mei 2026 komen nationale experten opnieuw samen in de Raadswerkgroep Landtransport om het voorstel technisch verder te bespreken.
Nadat er een voorlopig politiek akkoord is, moet het akkoord nog formeel worden goedgekeurd door zowel de Raad als het Europees Parlement alvorens deze in werking kan treden.
De onderhandelingen over het dossier verlopen moeizaam.
Volgens Europees Commissaris voor Duurzaam Transport en Toerisme Apostolos Tzitzikostas zal de Commissie waarschijnlijk in het derde kwartaal van 2026 beslissen of zij het voorstel intrekt.
De Raad verzette zich niet tegen een mogelijke intrekking, maar het Europees Parlement deed dat eerder wel. De Commissie moet nu de positie van het Parlement verder analyseren vooraleer een definitieve beslissing te nemen.
Eerdere pogingen om de regels rond gecombineerd vervoer te hervormen, liepen ook al vast. Een vorig voorstel uit 2017 werd in 2020 ingetrokken omdat de medewetgevers geen akkoord konden bereiken.
Persbericht Europees Parlement: voorlopig politiek akkoord CountEmissions EU
Persbericht Raad: voorlopig poltiek akkoord Europese spoorweginfrastructuur
