08 mei 2026 - door Florence De Vlam
Op 7 mei 2026 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig politiek akkoord over de Digitale Omnibus voor AI. Daarmee willen de Europese instellingen de Europese AI-regels eenvoudiger en werkbaarder maken voor bedrijven, zonder de bescherming van burgers en fundamentele rechten af te zwakken.
💡 Het akkoord stelt bepaalde verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen uit, verduidelijkt de verhouding tussen de AI Act en sectorspecifieke wetgeving en voorziet extra ondersteuning voor bedrijven via richtsnoeren en regulatory sandboxes.
💡 Daarnaast komt er een nieuw verbod op AI-toepassingen die zonder toestemming seksueel expliciete beelden genereren, zoals zogenaamde “nudifier”-apps. Ook AI-systemen die materiaal rond seksueel misbruik van minderjarigen creëren, worden verboden.
💡De overeenkomst bouwt verder op het Commissievoorstel van november 2025 en maakt deel uit van de bredere Europese vereenvoudigingsagenda “Omnibus VII”, waarmee de Commissie administratieve lasten wil verminderen en Europese regelgeving eenvoudiger toepasbaar wil maken.
De Raad en het Europees Parlement bereikten een akkoord over verschillende maatregelen om de Europese AI-regels eenvoudiger en duidelijker toepasbaar te maken. Tegelijk voegen de instellingen nieuwe beschermingsmaatregelen toe voor burgers en bedrijven.
Een belangrijk onderdeel van het akkoord is het uitstel van bepaalde verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen. Volgens de Europese instellingen zijn de nodige technische standaarden en ondersteunende instrumenten nog niet volledig beschikbaar.
Daarom gelden nieuwe deadlines:
vanaf 2 december 2027 voor autonome hoog-risico AI-systemen, bijvoorbeeld in biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs, werkgelegenheid, migratie en grensbeheer
vanaf 2 augustus 2028 voor AI-systemen die geïntegreerd zijn in producten zoals liften, speelgoed of machines
De verplichting voor aanbieders om bepaalde vrijgestelde hoog-risico systemen toch te registreren in de Europese databank wordt opnieuw ingevoerd. Ook blijft de verwerking van gevoelige persoonsgegevens voor biasdetectie enkel toegestaan wanneer dit strikt noodzakelijk is.
Er komt een nieuwe verbodsbepaling in artikel 5 van de AI Act. AI-systemen die zonder toestemming seksueel expliciete of intieme beelden van identificeerbare personen genereren, worden verboden. Hetzelfde geldt voor AI-systemen die materiaal rond seksueel misbruik van minderjarigen creëren.
Het verbod geldt voor:
aanbieders die zulke systemen op de markt brengen
aanbieders die onvoldoende veiligheidsmaatregelen voorzien
gebruikers die de systemen inzetten om dergelijke inhoud te maken
De regels zullen van toepassing zijn vanaf 2 december 2026.
Het debat kreeg extra aandacht na de controverse rond Grok, de AI-chatbot van xAI, die in bepaalde gevallen expliciete beelden kon genereren.
Ook de verhouding tussen de AI Act en bestaande sectorspecifieke regelgeving stond centraal in de onderhandelingen. Vooral Duitsland drong aan op meer duidelijkheid voor de machine-industrie.
De overeenkomst voorziet daarom dat de machinerichtlijn gedeeltelijk wordt vrijgesteld van directe toepassing van de AI Act. In de plaats komen aangepaste veiligheidsvereisten binnen de sectorspecifieke wetgeving.
Daarnaast komt er een mechanisme waarmee de Commissie overlappingen tussen de AI Act en sectorspecifieke regels kan beperken via uitvoeringshandelingen. Dit moet dubbele administratieve lasten vermijden voor sectoren zoals medische hulpmiddelen, speelgoed, liften en machines.
De nieuwe regels moeten ook innovatie ondersteunen. Zo worden bepaalde uitzonderingen voor kmo’s uitgebreid naar kleinere midcaps.
Daarnaast:
krijgen lidstaten meer tijd om nationale AI-regulatory sandboxes op te zetten, tot 2 augustus 2027
wordt de overgangsperiode voor transparantieverplichtingen rond AI-gegenereerde content verkort van zes naar drie maanden
wordt de toepassing van digitale watermarking voor synthetische content uitgesteld tot augustus 2026
De Commissie zal bijkomende richtsnoeren publiceren om bedrijven te helpen bij de toepassing van de AI Act en de samenloop met sectorspecifieke regels te verduidelijken.
De overeenkomst verduidelijkt ook de bevoegdheden van het Europese AI Office. Dat krijgt een sterkere rol in het toezicht op algemene AI-modellen die door één aanbieder ontwikkeld worden. Nationale toezichthouders blijven bevoegd voor specifieke domeinen zoals rechtshandhaving, grensbeheer en financiële diensten.
Het voorlopig akkoord moet nog formeel worden goedgekeurd door de Raad en het Europees Parlement. Het Parlement wil de tekst in juni stemmen, zodat de aangepaste regels voor 2 augustus 2026 in werking kunnen treden.
De volledige tekst van het voorlopig politiek akkoord is voorlopig nog niet gepubliceerd. Verschillende kernpunten van de overeenkomst zijn wel al terug te vinden in onderstaande documenten:
Persbericht van de Europese Commissie
