10 september 2026 - door Florence De Vlam
De Europese Commissie heeft op 9 september 2026 een voorstel voor een European Innovation Act gelanceerd. Daarmee wil ze innovatieve ideeën makkelijker laten doorgroeien tot succesvolle bedrijven en oplossingen in Europa. De voorgestelde verordening steunt op twee pijlers:
👉🏼 Betere toegang tot financiering via intellectuele eigendom
👉🏼 Gemeenschappelijke Europese regels voor O&O-aankopen door overheden
Tegelijk stelt de Commissie, los van de European Innovation Act, een gemeenschappelijk Europees kader voor regulatory sandboxes voor. Daarmee wil ze het voor innovatoren makkelijker maken om nieuwe oplossingen in een gecontroleerde omgeving te testen.
In dit artikel lees je wat beide voorstellen inhouden en hoe de Commissie hiermee innovatie in Europa wil versterken.
Europa beschikt volgens de Commissie over sterk onderzoek, talent en creativiteit. Toch vinden innovatieve ideeën niet altijd hun weg naar de markt en slagen Europese bedrijven er niet altijd in om over de grenzen heen op te schalen.
Innovatoren krijgen onder meer te maken met verschillende regels tussen EU-lidstaten en moeilijkheden om financiering aan te trekken. Daardoor worden ideeën die in Europa ontstaan soms elders omgezet in economisch succes.
Met de European Innovation Act wil de Commissie die drempels verkleinen. Het voorstel is een belangrijke maatregel binnen de EU Startup and Scaleup Strategy en het Competitiveness Compass. Het moet bijdragen aan het concurrentievermogen, de welvaart en de technologische soevereiniteit van de EU.
De eerste pijler moet innovatieve bedrijven helpen om makkelijker financiering aan te trekken. Start-ups en scale-ups beschikken vaak over waardevolle patenten en andere intellectuele eigendomsrechten. Het is echter niet altijd eenvoudig om de waarde daarvan te bepalen. Daardoor kunnen bedrijven die activa moeilijker gebruiken om investeringen of leningen aan te trekken.
De Commissie wil daarom een gemeenschappelijk Europees kader voor de waardering van intellectuele eigendom ontwikkelen. Daarnaast moet er een digitale Europese marktplaats voor intellectuele eigendom komen die kopers en verkopers met elkaar verbindt. Een Europees expertisecentrum moet bedrijven ondersteunen bij financiering op basis van intellectuele eigendom.
De Commissie verwacht dat deze maatregelen bedrijven jaarlijks ongeveer 35 miljoen euro aan administratieve kosten besparen. Ze zouden bovendien jaarlijks 10,2 miljard euro extra financiering via durfkapitaal en leningen op basis van intellectuele eigendom kunnen vrijmaken.
De tweede pijler richt zich op de aankoop van onderzoek en ontwikkeling (O&O) door publieke organisaties. Vandaag bestaan hiervoor verschillende praktijken in de lidstaten. Dat zorgt volgens de Commissie voor juridische onzekerheid en maakt gezamenlijke, grensoverschrijdende O&O-aankopen moeilijker.
De European Innovation Act moet daarom een gemeenschappelijke Europese procedure voor O&O-aankopen invoeren. Die moet publieke aankopers meer rechtszekerheid geven en nieuwe technologieën sneller naar de markt helpen brengen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om innovatieve oplossingen voor gezondheid, onderwijs en schone mobiliteit.
Het voorstel moet het ook makkelijker maken voor publieke aankopers uit verschillende lidstaten om samen O&O aan te kopen. Zo kunnen zij hun vraag en middelen bundelen.
De Commissie verwacht dat de maatregelen publieke aankopers jaarlijks ongeveer 1 miljard euro aan kosten besparen. Voor bedrijven raamt ze de bijkomende jaarlijkse winst op 25,92 miljard euro.
Naast de European Innovation Act stelt de Commissie ook een aanbeveling van de Raad over regulatory sandboxes voor. Dit vormt dus geen derde pijler van de European Innovation Act, maar is een afzonderlijk initiatief dat eveneens innovatie in Europa moet ondersteunen.
Regulatory sandboxes zijn gecontroleerde testomgevingen. Bedrijven, onderzoekers en publieke overheden kunnen er gedurende een beperkte periode nieuwe producten, diensten of technologieën testen onder toezicht van regelgevende instanties.
Zo krijgen innovatoren beter zicht op hoe bestaande regels in de praktijk werken. Tegelijk kunnen overheden nagaan of regels mogelijk moeten worden aangepast.
Regulatory sandboxes bestaan al in bepaalde onderdelen van het EU-recht maar er is geen gemeenschappelijke aanpak voor domeinen die nog niet door Europese wetgeving worden gedekt. Dat zorgt volgens de Commissie voor versnippering en onzekerheid.
Met de aanbeveling wil de Commissie daarom een gemeenschappelijk Europees referentiekader creëren. Dat moet innovatoren meer ruimte geven om nieuwe oplossingen te testen, terwijl publieke belangen beschermd blijven.
De European Innovation Act is een voorstel voor een Europese verordening. De Commissie kiest voor een verordening om een gemeenschappelijk kader in de hele EU te creëren en verschillen tussen nationale regels te beperken.
Het voorstel gaat nu naar het Europees Parlement en de Raad, die zich erover zullen buigen volgens de gewone wetgevingsprocedure.
Commissievoorstel European Innovation Act
Persbericht Europese Commissie: European Innivation Act
Q&A European Innovation Act
Factsheet: European Innovation Act
