13 november 2026 - door Florence De Vlam
Op 11 november presenteerde de Europese Commissie een nieuw pakket om de Europese consumentenregels aan te passen aan het digitale tijdperk.
Het pakket focust op drie prioriteiten:
🛡️ Betere bescherming van consumenten online
→ Met de Digital Fairness Act wil de Commissie consumenten beter beschermen tegen misleidende verkooptechnieken, verborgen kosten en verslavende functies op websites en apps.
🛡️ Duidelijkere en eenvoudigere regels voor bedrijven
→ De Commissie wil bestaande consumentenregels vereenvoudigen en de regels binnen de EU beter op elkaar afstemmen.
🛡️ Sterkere handhaving van consumentenrechten
→ Met een herziening van de verordening over samenwerking tussen consumentenautoriteiten (CPC-verordening) wil de Commissie de controle op de naleving van consumentenregels versterken. Ze wil ook meer bevoegdheden krijgen om op te treden tegen grootschalige inbreuken.
Online winkelen en digitale diensten maken het voor consumenten gemakkelijker om producten en diensten te kopen. Tegelijk gebruiken sommige bedrijven technieken die consumenten onder druk zetten of aanzetten tot ongewenste aankopen.
Denk aan valse meldingen dat een product bijna uitverkocht is, verborgen kosten die pas bij het afrekenen verschijnen of gratis proefabonnementen die ongemerkt betalend worden.
De bestaande Europese consumentenregels bieden al bescherming tegen oneerlijke handelspraktijken. Toch blijkt uit een evaluatie van de Commissie uit 2024 dat de wetgeving niet altijd voldoende is aangepast aan nieuwe digitale technieken.
Ook de controle op de naleving van de regels verloopt niet altijd efficiënt. Oneerlijke handelspraktijken verspreiden zich snel over landsgrenzen heen, terwijl nationale autoriteiten vaak langdurige procedures moeten volgen.
Met het nieuwe pakket wil de Commissie deze problemen aanpakken, consumenten beter beschermen en zorgen voor eerlijke concurrentie tussen bedrijven.
De Digital Fairness Act moet consumenten van alle leeftijden beter beschermen wanneer ze online producten of diensten kopen. De Commissie stelt maatregelen voor op zes vlakken.
De Commissie wil strenger optreden tegen zogenaamde dark patterns. Dat zijn technieken waarmee websites en apps consumenten beïnvloeden om keuzes te maken die ze anders niet zouden maken. Voorbeelden zijn valse meldingen dat een product bijna uitverkocht is, vooraf aangevinkte opties of extra producten die automatisch in een winkelmandje verschijnen.
Bedrijven moeten vanaf het begin duidelijk maken hoeveel een product of dienst werkelijk kost, inclusief bijkomende kosten. Ook bij de verkoop van tickets voor culturele en sportevenementen komen strengere regels. In digitale wachtrijen moeten consumenten de actuele prijs en de hoogst mogelijke prijs kunnen zien. Daarnaast moeten bedrijven duidelijk aangeven hoeveel virtuele munten in apps en videospellen waard zijn in echt geld.
Consumenten moeten meer controle krijgen over digitale functies die hen aanmoedigen om langer online te blijven of meer geld uit te geven. Ze moeten bijvoorbeeld bepaalde meldingen en automatisch afspelende video's kunnen uitschakelen. Voor minderjarigen wil de Commissie gokachtige functies in videospellen verbieden. Het gaat onder meer om betaalde verrassingspakketten met willekeurige beloningen (loot boxes) en functies waarbij spelers betalen om sneller vooruitgang te boeken of voordelen te krijgen (pay-to-win en pay-to-progress).
Influencers moeten duidelijk aangeven wanneer ze betaald worden om producten of diensten te promoten. De Commissie wil ook voorkomen dat influencers misbruik maken van het vertrouwen van minderjarige volgers.
De Commissie wil de bestaande beperkingen op gepersonaliseerde reclame uitbreiden naar alle websites en apps. Bedrijven mogen minderjarigen niet gericht benaderen met gepersonaliseerde reclame op basis van hun persoonlijke gegevens. Ook het gebruik van gevoelige gegevens, zoals gezondheidsinformatie, voor gerichte reclame wordt verder beperkt. Daarnaast wil de Commissie voorkomen dat bedrijven misbruik maken van kwetsbare consumenten door hen hogere gepersonaliseerde prijzen aan te rekenen.
Digitale contracten en abonnementen moeten eenvoudiger opzegbaar worden. Gratis proefperiodes mogen niet automatisch overgaan in betalende abonnementen zonder actieve toestemming van de consument. Bedrijven moeten ook duidelijk informeren over automatische verlengingen. Consumenten moeten bovendien een menselijke medewerker van de klantendienst kunnen bereiken wanneer ze problemen niet via andere kanalen kunnen oplossen. Ook wanneer consumenten een AI-assistent gebruiken om aankopen te doen, wil de Commissie hun rechten verduidelijken.
Naast een betere consumentenbescherming wil de Commissie de Europese regels voor bedrijven vereenvoudigen. De Digital Fairness Act moet de bestaande richtlijn over oneerlijke handelspraktijken vervangen door een Europese verordening die rechtstreeks in alle lidstaten geldt. Zo wil de Commissie verschillen tussen nationale regels verminderen. Bedrijven die in meerdere EU-landen actief zijn, moeten daardoor gemakkelijker aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Daarnaast stelt de Commissie een aparte vereenvoudigingsrichtlijn voor met gerichte aanpassingen aan de bestaande richtlijn consumentenrechten.
Die bevat onder meer:
Minder informatieverplichtingen bij herhaalde kleine aankopen binnen apps.
Duidelijkere regels voor het annuleren van digitale media-abonnementen tijdens de eerste maand.
Eenvoudigere informatieverplichtingen voor bepaalde digitale aankopen.
De Commissie wil hiermee de administratieve lasten voor bedrijven verminderen, zonder afbreuk te doen aan de consumentenbescherming.
Naast nieuwe consumentenregels wil de Commissie ook de handhaving ervan versterken. Daarom stelt ze een herziening voor van de Consumer Protection Cooperation Regulation (CPC-verordening). Die regelt de samenwerking tussen nationale consumentenautoriteiten bij grensoverschrijdende inbreuken op het Europese consumentenrecht. Sinds 2020 voerde het Europese netwerk van consumentenautoriteiten meer dan 30 gezamenlijke handhavingsacties uit. Toch bleek uit een evaluatie in 2024 dat de huidige samenwerking niet altijd snel en doeltreffend genoeg verloopt. De Commissie stelt daarom drie belangrijke veranderingen voor.
De Europese Commissie wil zelf onderzoeken kunnen voeren en boetes opleggen bij grootschalige inbreuken die consumenten in verschillende EU-landen treffen. Dat kan wanneer een inbreuk gevolgen heeft voor consumenten in minstens twee derde van de lidstaten, die samen minstens twee derde van de EU-bevolking vertegenwoordigen. De betrokken onderneming mag bovendien geen kmo zijn. De Commissie zou boetes tot 6% van de wereldwijde jaaromzet van een bedrijf kunnen opleggen.
De herziening moet grensoverschrijdende onderzoeken versnellen. Daarom wil de Commissie duidelijke termijnen vastleggen voor belangrijke stappen in de procedures. Ook de samenwerking bij het opleggen en innen van boetes moet verbeteren. Zo kunnen nationale autoriteiten sneller en beter afgestemd optreden tegen bedrijven die de consumentenregels overtreden.
De Commissie wil ook sterker kunnen optreden tegen bedrijven van buiten de EU die producten of diensten aanbieden aan Europese consumenten. Daarom moeten deze bedrijven een wettelijke vertegenwoordiger in de EU aanduiden. Die moet kunnen samenwerken met nationale consumentenautoriteiten en de Europese Commissie. Zo wil de Commissie voorkomen dat bedrijven buiten de EU gemakkelijker aan Europese consumentenregels ontsnappen.
Het Europees Parlement en de Raad van de EU moeten de tekst nu bespreken en onderhandelen elk over hun standpunt. Beide instellingen kunnen wijzigingen voorstellen voordat ze samen een akkoord bereiken over de definitieve teksten.
