U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Internationaal aanbestedingsinstrument & Update buitenlandse subsidies

06 april 2022 - door Liese Dewilde

Tien jaar na het oorspronkelijke Commissievoorstel bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord over de introductie van een internationaal aanbestedingsinstrument (IPI). Hiernaast is er ook beweging bij het voorstel voor een verordening over buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren. 

  • IPI zal als instrument van toepassing zijn op aanbestedingen met een waarde van minstens 15 miljoen euro voor werken en concessies, en 5 miljoen euro voor goederen en diensten. Er zijn vrijstellingen/uitzonderingen.
  • In verband met de verordening over buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren, moet INTA van het Europees Parlement als lead committee binnenkort beslissen over het ontwerpverslag en diens amendementen
  • De associated committees ECON en IMCO namen hun adviezen met voorgestelde amendementen reeds aan.
Internationaal aanbestedingsinstrument & Update buitenlandse subsidies

Internationaal aanbestedingsinstrument – IPI (International Procurement Instrument)

Reeds in 2012 stelde de Commissie voor om een internationaal aanbestedingsinstrument te introduceren. Hierna volgde echter een impasse in de wetgeving. In 2016 kwam de Commissie daarom met een herzien voorstel. Het doel was om de trilogen succesvol af te kunnen ronden en het instrument goed te keuren tegen eind 2019. Ook dit is echter niet gelukt.

Op 14 maart 2022, tien jaar na de het oorspronkelijke Commissievoorstel, is er echter een voorlopig akkoord gesloten tussen de Raad en het Europees Parlement. Op 30 maart 2022 is dit voorlopig akkoord ook al bevestigd door de EU-ambassadeurs (COREPER). Enkel formele goedkeuring door het Europees Parlement moet nu nog volgen.

De volledige overeengekomen tekst is momenteel nog niet beschikbaar.

Uit persberichten blijkt dat de medewetgevers zijn overeengekomen dat het instrument van toepassing zou zijn op aanbestedingen met een waarde van minstens 15 miljoen euro voor werken en concessies, en 5 miljoen euro voor goederen en diensten (beiden exclusief btw). Voorts is het instrument van toepassing op ondernemers, goederen en diensten uit derde landen die geen internationale overeenkomst over overheidsopdrachten met de EU hebben gesloten of wanneer een dergelijke overeenkomst geen verbintenissen bevat om de markten voor deze goederen of diensten open te stellen.

De minst ontwikkelde landen zullen worden vrijgesteld van het instrument. Landen die echter in aanmerking komen voor het Stelsel van Algemene Preferenties (SAP of Generalised Scheme of Preferences (GSP)) vallen wel onder de toepassing.

Indien de Commissie vaststelt dat Europese ondernemingen worden geconfronteerd met beperkingen van de toegang tot overheidsopdrachten van een derde land en indien deze beperkingen na overleg met het betrokken derde land blijven bestaan, kan de Commissie tegenmaatregelen nemen. Deze tegenmaatregelen bestaan uit prijsaanpassingsmaatregelen.

De Commissie zal richtsnoeren opstellen voor de aanbestedende diensten van lidstaten, om de toepassing van de verordening te vergemakkelijken.

Update buitenlandse subsidies – een gelijk speelveld tot stand brengen

Op 5 mei 2021 publiceerde de Commissie haar voorstel voor een verordening over buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren.

In het Europees Parlement is de INTA-commissie verantwoordelijk voor dit dossier. De ECON- en IMCO-commissies zijn medeverantwoordelijk. Vorige week namen de ECON- en IMCO-commissie hun adviezen aan.

Commissievoorstel ter invoering van een instrument inzake buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren

Het voorstel van de Commissie bevat de regels en procedures voor het onderzoek van buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren en voor het tegengaan van dergelijke verstoringen. Het heeft betrekking op concentraties, overheidsopdrachten en andere marktsituaties.

Dit instrument krijgt uitwerking bij buitenlandse subsidies die worden verleend aan een onderneming die op de interne markt een economische activiteit uitoefent. Er is sprake van een buitenlandse subsidie wanneer een derde land een financiële bijdrage levert die beperkt is tot een onderneming, een bedrijfstak of meerdere ondernemingen of bedrijfstakken.

Men spreekt over een verstoring van de interne markt wanneer een buitenlandse subsidie van meer dan 5 miljoen euro over een periode van 3 belastingjaren de concurrentiepositie van een onderneming op de interne markt verbetert en de mededinging negatief beïnvloedt. Het Commissievoorstel voorziet bovendien in een lijst van categorieën buitenlandse subsidies die ‘het meest waarschijnlijk’ de interne markt verstoren.

De Commissie kan op eigen initiatief informatie over beweerde verstorende buitenlandse subsidies onderzoeken. Ze kan informatie opvragen en/of inspecties verrichten in of buiten de EU om relevante informatie te verzamelen. Om een verstoring van de interne markt te verhelpen, kan de Commissie corrigerende maatregelen opleggen of kan de onderneming bindende toezeggingen doen. De Commissie dienst steeds de negatieve gevolgen van een buitenlandse subsidie af te wegen tegen de positieve gevolgen voor de ontwikkeling van de betrokken economische activiteit. Ze moet hiermee rekening houden om compenserende maatregelen op te leggen of verbintenissen van ondernemingen te aanvaarden.

Het Commissievoorstel voor de verordening vind je hier.

Ontwerpverslag van INTA als lead committee

INTA rapporteur Christophe Hansen heeft een ontwerpverslag opgesteld over de voorgestelde verordening. Dat ontwerpverslag werd op 4 januari 2022 openbaar gemaakt.

Het ontwerp-verslag bevat door de rapporteur voorgestelde amendementen op de tekst van het Commissievoorstel. In het algemeen heeft de rapporteur zijn steun uitgesproken voor het voorstel van de Commissie, dat zijns inziens een stap voorwaarts is bij de bevordering van Europese open strategische autonomie en een gelijk speelveld.

Enkele amendementen die de rapporteur voorstelt zijn de volgende:

  • mogelijkheid voor belanghebbenden en lidstaten om de Commissie te benaderen met informatie
  • voorzien in de mogelijkheid voor de Commissie tot herziening van bepaalde drempels
  • idee dat een misbruik van machtspositie op de thuismarkt van een buitenlands bedrijf beschouwd moet worden als een financiële bijdrage voor de voorgestelde vordering
  • aanmelding van bekende toekomstige subsidies
  • publicatie van extra richtsnoeren door de Commissie ter toepassing van de afwegingstoetsen
  • etc.

De INTA-commissie stemt in principe op 25 april over dit ontwerpverslag en al de voorgestelde amendementen. In mei zou dan de plenaire stemming volgen.

Het ontwerpverslag van rapporteur Hansen vind je hier.

ECON-advies

De ECON-commissie van het Europees Parlement nam, als associated committee, op 31 maart haar standpunt in. ECON start met het benadrukken dat een van de doelstellingen van de verordening het waarborgen van gelijke concurrentievoorwaarden moet zijn.

Hiernaast stipuleert ECON onder andere nog volgende aandachtspunten en amendementen:

  • verplichting voor de Commissie om de door lidstaten verstrekte informatie te onderzoeken
  • mogelijkheid tot verlenging van de voorlopige maatregelen indien er aanwijzingen blijven bestaan dat er concurrentieverstorende effecten zijn of dat er een ernstig risico bestaat dat de mededinging op de interne markt aanzienlijk wordt geschaad
  • ondernemingen toestaan om bewijzen van een mogelijk verstorende subsidie aan de Commissie te verstrekken aan de hand van gepubliceerde standaardvragenlijsten
  • mogelijkheid tot overleg met de Commissie ter aftoetsing van de formele aanmeldingsdrempels, voorafgaand aan de aanmelding
  • noodzaak van een mechanisme voor samenwerking en wederzijdse informatie tussen de Commissie en lidstaten
  • mogelijkheid voor de Commissie om deze verordening in te trekken als multilaterale regels haar overbodig maken

Het volledige ECON-advies vind je hier.

IMCO-advies

De IMCO-commissie van het Europees Parlement nam, als associated committee, op 28 maart haar standpunt in. De IMCO-commissie benadrukt in haar advies dat deze verordening tot doel moet hebben om te zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden op de interne markt en in het bijzonder op de markt van de overheidsopdracht.

IMCO stelt onder andere volgende amendementen of nadruk voorop:

  • voorwaarden waaronder een subsidie moet geacht worden de interne markt te verstoren
  • corrigerende matregelen door de Commissie, tenzij uit de afwegingstoets is gebleken dat de positieve effecten zwaarder doorwegen dan de negatieve.
  • aanmoediging van samenwerking met de nationale aanbestedende diensten (gecoördineerd optreden en gecoördineerde informatie-uitwisseling)
  • publicatie door de Commissie van een verslag over de resultaten van marktonderzoeken in bepaalde sectoren of economische activiteiten én uitnodiging tot opmerkingen van belanghebbenden
  • uitsluiting van ondernemingen van toekomstige aanbestedingsprocedures bij herhaalde niet-naleving van kennisgevingsverplichting voor buitenlandse subsidies
  • binnen 3 jaar na inwerkingtreding een verslag van de Commissie over de toepassing van de verordening, eventueel gevolgd door een verlaging of verhoging van de drempelwaarden
  • ook controle op buitenlandse subsidies voor abnormaal lage inschrijvingen.

Het volledige IMCO-advies vind je hier.

Jouw VLEVA-contact voor dit thema

Maak een account aan

Volg ons